Het wordt vandaag opnieuw opvallend warm voor eind september. In Utrecht kan de temperatuur oplopen tot ongeveer 26 graden. Het past bij een jaar waarin hitte nadrukkelijk op de agenda staat: de afgelopen zomer was in De Bilt zelfs de warmste sinds het begin van de metingen en kende één officiële hittegolf. Vier Utrechtse partijen vragen daarom wat de gemeente kan doen om de stad beter bestand te maken tegen extreme warmte. Utrecht denkt onder meer aan lichter asfalt, onderzoekt het uitdelen van ventilatoren en witte lakens en bekijkt of grote bomen beter beschermd kunnen worden.
Van ‘wit’ asfalt tot ventilatoren uitdelen: wat gaat Utrecht doen tegen steeds hetere zomers?
De gemeente ziet mogelijkheden in asfalt waarin lichte steenslag wordt verwerkt. In onder meer Groningen zijn daar volgens het college al goede ervaringen mee opgedaan. Door witte steentjes door het asfalt te mengen, wordt een deel van het zonlicht gereflecteerd en warmt het wegdek minder sterk op. Dat blijkt uit antwoorden van het college op vragen die GroenLinks-PvdA, Stadsbelang Utrecht, EenUtrecht en het CDA stelden.
Utrecht wil de techniek nu zelf uitproberen. Het college is van plan om het asfaltmengsel op "één of meer proeflocaties" toe te passen. Daarbij moet worden gemeten hoeveel effect het daadwerkelijk heeft. Waar de proef komt, is nog niet bekend. Helemaal bewezen is de oplossing overigens nog niet. Volgens het college zijn er nog geen gegevens over hoe lang dit type asfalt meegaat en is het op dit moment duurder dan regulier asfalt, omdat het nog niet op grote schaal wordt gebruikt.
Ventilatoren en witte lakens uitdelen
Ook het Utrechtse hitteplan wordt aangepast. Dat plan is nu volgens de gemeente vooral gericht op communicatie. De ervaringen met de extreme hitte en de code-roodsituatie van afgelopen juni worden meegenomen in een nieuwe versie, die in het eerste kwartaal van 2027 klaar moet zijn.
Daarbij kijkt de gemeente verder dan alleen waarschuwingen en adviezen. Zo wordt onderzocht of in hete en kwetsbare wijken verkoelende spullen kunnen worden uitgedeeld, zoals ventilatoren en witte lakens. Het college wil bekijken of zulke acties georganiseerd en betaald kunnen worden en onder welke voorwaarden. Een besluit om dat daadwerkelijk te gaan doen is er dus nog niet.
Afgelopen zomer werden al andere maatregelen genomen. Zo waren verschillende koele gebouwen in de stad toegankelijk, waaronder buurthuizen, bibliotheken, gemeentelijke panden, kerken en een museum. Niet overal bleek dat even eenvoudig: in sommige wijken zijn onvoldoende van zulke plekken of ontbreekt in de zomer personeel om ze open te houden.
Grote bomen
Ook bomen kunnen een grotere rol krijgen in de strijd tegen hitte. De gemeente gaat het bestaande bomenbeleid komend jaar evalueren. Daarbij wordt bekeken of bijvoorbeeld de grootte, leeftijd en omvang van de boomkroon zwaarder kunnen meewegen bij de vraag of een boom behouden moet blijven.
Het college benadrukt dat behoud van bomen al een belangrijk uitgangspunt is en dat bij kap een herplantplicht "naar waarde" geldt. Een aparte beschermde status voor grote bomen is nog niet besloten, maar wordt bij de evaluatie wel als mogelijkheid meegenomen.
Utrecht trekt daarnaast tot en met 2030 ongeveer 32 miljoen euro uit voor vergroeningsprojecten verspreid over de stad. Vooral de Binnenstad en oudere wijken als Rivierenwijk, Ondiep en Zuilen zijn volgens de gemeente kwetsbaar voor hittestress. Ook bedrijventerreinen als Lage Weide en Oudenrijn warmen door de grote hoeveelheid verharding relatief sterk op.
