BBC schrijft over nieuwe theorie instorten Domkerk - De Utrechtse Internet Courant BBC schrijft over nieuwe theorie instorten Domkerk - De Utrechtse Internet Courant

BBC schrijft over nieuwe theorie instorten Domkerk

BBC schrijft over nieuwe theorie instorten Domkerk
Vanuit de lucht is goed te zien welk stuk van de Domkerk is ingestort tijdens de storm. Foto: Robert Oosterbroek
Het is een bekend verhaal; het schip tussen de Domkerk en –toren is ingestort tijdens een storm in 1674. Maar hoe het precies is gegaan, en wat de oorzaak was, is niet volledig duidelijk. Nieuw wetenschappelijk onderzoek moet daar meer helderheid in verschaffen. De BBC sprak met een van de wetenschappers en beschrijft het verhaal van de Utrechtse Domkerk.

Het is een bekend verhaal; het schip tussen de Domkerk en –toren is ingestort tijdens een storm in 1674. Maar hoe het precies is gegaan, en wat de oorzaak was, is niet volledig duidelijk. Nieuw wetenschappelijk onderzoek moet daar meer helderheid in verschaffen. De BBC sprak met een van de wetenschappers en beschrijft het verhaal van de Utrechtse Domkerk.

Bijna 350 jaar geleden, op 1 augustus 1674, sloeg het noodlot toe. Er trok een zeer zware storm over Noordwest-Europa. Kranten schreven in die tijd van hagelstenen zo groot als babyhoofden, bomen werden uit de aarde gerukt en boten in Amsterdam werden uit het water getild door de wind. Ook in Utrecht maakte de storm veel schade, met het instorten van een deel van de Domkerk als gevolg.

Gerard van der Schrier, onderzoeker bij het KNMI, vertelt: “De schade aan de Domkerk was het meeste zichtbaar, maar ook andere kerken hadden schade. Bij een andere kerk werden bijvoorbeeld de toppen van de torens weggeblazen door de wind.” Opvallend aan de storm was dat deze maar van zeer korte duur was. “Boeren vertelleden dat de lucht volledig donker werd toen de storm eraan kwam. Toen ze gingen schuilen was de storm na vijftien minuten weer over en was de lucht weer helemaal helder.”

Tornado

In 1980 concludeerden meteorologen dat de schade aan de Domkerk veroorzaakt moet zijn door een tornado. Van der Schrier en zijn collega Rob Groenland denken nu een betere verklaring te hebben gevonden. Het nieuwe onderzoek is gepubliceerd in Natural Hazards and Earth System Sciences. Een probleem met de theorie van de tornado is dat zo’n weersverschijnsel te lokaal is. Dit verklaart ook niet de stormschade op dezelfde dag in andere delen van Europa. Het weersverschijnsel boogecho zou dit wel kunnen verklaren.

Boogecho is een relatief nieuw begrip en gaat gepaard met verschillende onweersstoringen en valwinden. Deze kunnen veel schade veroorzaken en boogecho’s kunnen ook honderden kilometers breed zijn. Het onderzoek heeft zich gericht op een mogelijke boogecho.Van der Schrier zegt bij de BBC: “Alles wat we tot nu toe hebben gelezen van ooggetuigen ondersteunt de hypothese dat het een boogecho was.” Ook tekeningen en schilderijen laten verschijnselen zien die kunnen duiden op een boogecho.

Het onderzoek is van belang voor overheden in Nederland om zeker te zijn dat bouwwerken in de toekomst beter bestand zijn tegen extreem weer. “We hebben geen gemeten data van de storm in 1674, maar de storm is wel goed gedocumenteerd.” Het onderzoek is echter niet alleen maar belangrijk voor meteorologen en overheden, het is ook een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van Utrecht.

10 Reacties

Reageren
  1. wer

    zou geweldig zijn als het wordt herbouwd

  2. Sjaak

    @wer: laten we ook de Utrecht, de Vredenburg en de stationswijk herbouwen!!

  3. Rob Huibers

    Maar wat is een boogecho?
    Leg je dat nog even uit?

  4. Toine Goossens

    Rob lees even:

    Presentatie Jaarboek Oud-Utrecht 2016

    Op zondag 27 november is het Jaarboek Oud-Utrecht 2016 gepresenteerd in een volle Tuinkamer in Park Oog in Al. Hoofdredacteur Wilbert Smulders reikte het eerste exemplaar uit aan Wim van Scharenburg van Museum van Zuilen.

    Voorzitter van Vereniging Oud-Utrecht Dick de Jong heette iedereen van harte welkom. Daarna startte de presentatie van het Jaarboek. Allereerst kwam Gerard Van der Schrier, klimatoloog bij KNMI aan het woord. Hij was betrokken bij de tentoonstelling over de bouw van de Domtoren met zijn analyse van ‘t Schrickelick Tempeest van 1 augustus 1674: De storm waarbij het middenschip van de Domkerk instortte. Niet door de spreekwoordelijke tornado maar door extreme valwinden met wervelingen aan weerszijden, ‘schering’, bewezen door de valrichting van de torens van de Pieterskerk, die, gek genoeg tegen de windrichting in, zijn gevallen in de kerk.

    Wellicht is het jaarboek met artikel en foto´s nog verkrijgbaar, € 7,50
    http://www.oud-utrecht.nl/service/webwinkel

  5. R

    1e hit in google: https://en.wikipedia.org/wiki/Bow_echo

  6. Katja

    @wer : http://www.herbouwdomkerk.nl/

    Helemaal mee eens !

  7. BramD

    @wer en @Katja: en het postkantoor op de Neude weer afbreken.

  8. Klaas D

    Naar mijn mening is het niet alleen een valwind (kan inderdaad door een groot onweerscomplex veroorzaakt zijn). Het is volgens mij ook een venturibuiseffect geweest door de Lange en Korte Nieuwstraat. Ik heb het namelijk altijd frappant gevonden dat alleen het deel in het verlengde van de straat is omgewaaid/afgebroken. Volgens mij heeft deze straat (als deze in 1674 in zijn hoedanigheid al bestond, dus incl dichte bebouwing) dit effect versterkt.

  9. herman

    laten we de oorspronkelijke situatie herstellen van de Romeinse tijd, of die van de Batavieren, of die van de Middeleeuwen, of die van de jaren 60, of die van de ……

    Kortom een stad ontwikkeld zich, er wordt gebouwd, gesloopt, verwoest en vernield.
    Krampachtig alles behouden, herbouwen of slopen naar een bepaalde situatie kan gelukkig niet.

  10. Rob Huibers

    Deze is heel verhelderend:
    https://www.knmi.nl/kennis-en-datacentrum/achtergrond/zomerstorm-van-1674-domkerk-utrecht-stort-in

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).