DUIC Krant: Fietsen op de Vismarkt straks verboden?

Voor veel Utrechters is het een herkenbaar probleem: fietsend over de Vismarkt de toeristen en andere dagjesmensen ontwijken. En veel voetgangers storen zich juist weer aan de ‘egoïstische’ fietsers. Het is dan ook al jaren een punt van discussie. Fietsers en voetgangers komen voortdurend verbaal en fysiek met elkaar in botsing op de Oudegracht. Vooral het stuk tussen de Potterstraat en de Hamburgerstraat wordt genoemd. De komende jaren verwachten de gemeente en het Centrummanagement Utrecht een flinke toename van het aantal bezoekers en willen daarom het winkelwandelgebied uitbreiden.

De gemeente heeft dan ook samen met het Centrummanagement Utrecht besloten om te gaan onderzoeken of het fietsen wellicht verboden moet worden op deze plek. Het zogeheten winkelwandelgebied, het deel van het centrum waar nu al niet gefietst mag worden, zal dus misschien flink uitgebreid gaan worden.

Gemeente Utrecht

Karen Salden van de gemeente Utrecht: "We verwachten de komende jaren meer bezoekers in het centrum en willen daarom onderzoeken of we meer ruimte kunnen bieden aan voetgangers in de binnenstad. Ook zien we dat op sommige dagen gebruikersfuncties - voetgangers en fietsers - te veel schuren met elkaar. Iedereen die daar weleens loopt of fietst zal dit herkennen." De gemeente verwacht dat het aantal bezoekers aan het centrum zal stijgen van ongeveer 25 miljoen bezoekers in 2015 tot bijna 40 miljoen bezoekers in 2025.

"Ik kan dagelijks zien hoe vaak het misgaat met fietsers"

Sander Haarsma-Bakker woont niet alleen aan de Donkere Gaard maar heeft daar ook, samen met Paul, koffiezaak Anne&Max en een bed and breakfast. Hij herkent de genoemde frictie zeker: "Als ik boodschappen ga doen bij Boon’s op de Ganzenmarkt is het altijd oppassen." Haarsma-Bakker vindt het ook vooral vervelend voor toeristen. "Zij willen graag van de stad genieten en staan ook vaker stil en kijken om zich heen. Maar dan heb je gelijk boze bellende fietsers. Het is goed dat de discussie nu een keer gevoerd gaat worden." Zelf oppert hij een tijdelijk verbod voor fietsers. "Zo kan het tussen bepaalde uren een voetgangersgebied worden en voor fietsers is het niet eens zo ver omfietsen." Overigens vindt de bewoner en ondernemer dat de gemeente wel moet denken aan de fietser. "Er moeten stallingen komen en men zal niet te ver moeten lopen naar hun plek van bestemming als ze met de fiets in de binnenstad aankomen."

Wijkraad

De voorzitter van de Wijkraad Binnenstad, Hans Dortmond, laat weten dat zij nooit tot een eenduidig standpunt zijn gekomen. "Sommigen zijn voor een fietsverbod, anderen tegen. Het belangrijkste punt blijft toch wel het omfietsen, dat vindt men toch lastig. Ikzelf zie het probleem niet zo, als ik naar het stadhuis fiets ga ik al bewust vaak over de Lange Nieuwstraat, Domplein, Domstraat en de Minrebroederstraat. Volgens mij ben ik dan net zo snel bij het stadhuis als wanneer ik mezelf door de voetgangersstroom moet wringen."

Er zal wel iets moeten gebeuren vertelt Dortmond: "Anders gaat het een keer goed mis, het loopt uit de hand zo. De doodenkele keer dat ik zelf over de Vismarkt fiets en het erg druk is weet ik ook dat ik juist niet mijn fietsbel moet gebruiken. Dan krijg je allemaal verwensingen naar je hoofd."

Fietsersbond Utrecht zou niet gelukkig worden van een algeheel fietsverbod. Voorzitter Peter van Bekkum: "Ik weet dat het op sommige dagen op sommige dagdelen heel druk kan zijn, wat soms leidt tot frictie. Maar ik heb wel het idee dat het meestal goed gaat, een algeheel verbod lijkt mij dan ook niet nodig." Ook benadrukt Van Bekkum dat er op de drukste momenten al niet veel gefietst wordt. "Ik was afgelopen zaterdag nog op de Vismarkt en zag dat er eigenlijk heel weinig gefietst wordt. Fietsers kunnen zelf ook bepalen of het wel zo handig is om op donderdagavond en zaterdag overdag daar te rijden."

"Utrecht is ook van haar bewoners, niet alleen van de toeristen en dagjesmensen"

De voorzitter wil vooral dat fietsers en voetgangers zelf hun verantwoordelijkheid nemen. "Pas je snelheid aan op drukke momenten en let goed op andere weggebruikers. Op die twee drukste momenten van de week moeten de weggebruikers gewoon wat meer rekening met elkaar houden."

Stadsgesprek

De 750 meters dwars door het centrum zijn ook onderwerp van het stadsgesprek dat de gemeente organiseert in het voorjaar. De discussie daar wordt breder gevoerd; de relatie tussen voetgangers en fietsers in de binnenstad wordt bekeken. Jeroen Roose-van Leijden van Centrummanagement Utrecht is benieuwd naar de resultaten. "Soms kan je gewoon spreken van onveilige situaties, niet alleen voor voetgangers maar ook voor fietsers. Vooral op de drukke momenten: vrijdagavond, zaterdag en zondag zijn er een hoop mensen in de stad. We moeten onszelf gewoon de vraag stellen of het wel duidelijk is voor alle bezoekers wat voor gebied het is." Overigens is Roose-van Leijden geen voorstander van het rücksichtsloos verbieden: "Zo zijn er uitgestippelde fietsroutes die langs deze weg leiden, daar moet je ook wat voor verzinnen. De maatregel moet niet in een keer ingevoerd worden, maar de discussie starten is zeker goed."

Niet iedereen ziet overigens de voordelen van het plan. DUIC-lezer Ischa fietst regelmatig door het centrum en wilt dat graag blijven doen. "De binnenstad van Utrecht wordt hiermee één groot toeristengebied en niet meer eenvoudig toegankelijk voor gewone Utrechters die even een paar boodschappen willen doen zonder daar een hele middag voor kwijt te zijn omdat ze hun fiets in een stalling moeten zetten en het hele centrum door moeten lopen. Betere doorgaande fietsroutes maken zodat niet iedereen meer over de gracht hoeft te fietsen is prima, maar alles fietsvrij maken schiet zijn doel enorm voorbij. Utrecht is ook van haar bewoners, niet alleen van de toeristen en dagjesmensen."

Bewoner

Iemand die elke dag meemaakt hoe het is om te laveren tussen alle weggebruikers is Nils Engelman. Hij woont zelf aan de Vismarkt en is groot voorstander van het plan. "Ik kan dagelijks zien hoe vaak het misgaat met fietsers die in volle vaart door een winkelende massa proberen te navigeren. Bovendien vind ik het als bewoner ook niet prettig dat ik, als ik even niet oplet bij het naar buiten stappen, bijna omver gereden wordt. Natuurlijk kan het vervelend zijn voor iemand die slecht te been is, of tref je andere individuen onaangenaam. Maar juist door deze maatregelen wordt de binnenstad prettiger om te wonen en te vertoeven voor de massa. De chaos wordt minder en het centrum wordt daardoor een plek waar iedereen tot rust kan komen. Ik denk dat het de binnenstad, inclusief commercie en bewoners, goed gaat doen."

Met het ondertekenen van het convenant door de gemeente Utrecht en het Centrummanagement Utrecht is de discussie in ieder geval op gang gekomen. De gemeente laat weten dat ze de komende tijd alle standpunten gaat inventariseren. "Een concrete planning is nog niet aan de orde, eerst wachten we de onderzoeksresultaten en het stadsgesprek af", vertelt Salden. Het gesprek moet medio mei gaan plaatsvinden.

Tekst en Foto’s: Robert Oosterbroek