Fotoreportage: de laatste rondes van de vuilnismannen Fotoreportage: de laatste rondes van de vuilnismannen

Fotoreportage: de laatste rondes van de vuilnismannen

Fotoreportage: de laatste rondes van de vuilnismannen
In steeds meer Utrechtse wijken wordt de grijze vuilniszak op straat een zeldzaamheid. Door de overstap naar Het Nieuwe Inzamelen verdwijnt het afval in ondergrondse containers, die op willekeurige momenten worden geleegd. Fotograaf Jons Jeronimus reed mee tijdens de allerlaatste ophaaldag in de buurten rondom de Amsterdamsestraatweg. Na de melkman verdwijnt daarmee ook de vuilnisman – zoals we die vroeger zagen met vuilniszakken in de weer – in veel Utrechtse straten.

In steeds meer Utrechtse wijken wordt de grijze vuilniszak op straat een zeldzaamheid. Door de overstap naar Het Nieuwe Inzamelen verdwijnt het afval in ondergrondse containers, die op willekeurige momenten worden geleegd. Fotograaf Jons Jeronimus reed mee tijdens de allerlaatste ophaaldag in de buurten rondom de Amsterdamsestraatweg. Na de melkman verdwijnt daarmee ook de vuilnisman – zoals we die vroeger zagen met vuilniszakken in de weer – in veel Utrechtse straten.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Je hoort de zware vuilniswagen vaak al voordat hij de hoek van je straat omslaat. Een onmiskenbaar bulderen en sissen, gevolgd door het geluid van de stevige veterschoenen die op het wegdek neerkomen. De vuilnismannen in hun fluorescerende uniform gaan grondig te werk. Met regelmaat gaat het gepaard met korte commando’s, als ‘kom maar’ en ‘pas op’, ‘effe wachten’, Ze gooien de grijze, meurende en soms lekkende vuilniszakken met meerdere tegelijk in het achterste van de puffende rood-witte wagen. Als al het afval van straat is verdwenen, springen de vuilnismannen weer op hun opstapje op de wagen. Met een seintje naar de bestuurder verdwijnt de wagen weer een andere straat in.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Ophaaldag
Voor heel veel Utrechters is het een bekend ritueel geweest: één keer per week komt de vuilniswagen om het huisvuil op te halen. De vuilniszakken stapelen zich al op vanaf de avond voor de ophaaldag, op verschillende hoeken van de straat. Het is een beeld dat op steeds minder plekken voorkomt in de stad Utrecht. De bulten met vuilniszakken verdwijnen uit het straatbeeld, maar de vuilnismannen daarmee ook. Op steeds meer plekken in Utrecht wordt Het Nieuwe Inzamelen ingevoerd; bewoners dumpen hun zakken met huisvuil en ander afval in ondergrondse containers. De vuilnisman is daarmee een uitstervend beroep, net als dat van de kolenboer, de melkman en de schillenboer.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Reinigingsdienst
Hoe lang lopen er al vuilnismannen rond in Utrecht? Het Utrechts Archief heeft daar een sluitend antwoord op. In 1876 richtte de gemeente Utrecht de Reinigingsdienst op, een voorloper van de Reinigings-, Markt- en Havendienst. Tot aan het eind van de 19de eeuw werd het inzamelen van het afval nog door particulieren gedaan, maar de gemeente heeft het daarna in eigen beheer genomen. Het was volgens de gemeente toch meer een publieke zaak dan een particuliere. Een van de belangrijkste taken van de Reinigingsdienst was destijds het leeghalen van de openbare beerputten.

Tekst gaat verder onder afbeelding


De inhoud daarvan werd naar het Vaaltterrein aan de Biltse Grift gebracht. Daar kon men het verwerken tot meststof. Ook moesten de mannen van de Reinigingsdienst zorgen voor het ‘schoonhouden van alle straten, stegen, sloppen, pleinen, bruggen en werven’. De lijst met taken gaat nog door. Inmiddels zijn veel van die taken verdwenen, of op een andere manier door de gemeente georganiseerd. En nog steeds verandert het werk van de vuilnisman.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Reportage
De Utrechtse fotograaf Jons Jeronimus besloot om de rondes van de vuilnismannen door de straten van Utrecht vast te leggen in een reportage, nu het nog kan. Hij ging op pad met Khalid, Abdel en Charro die een laatste ronde door de buurten rondom de Amsterdamsestraatweg maakten. Ook daar zijn de ondergrondse containers nu de norm. “Om half acht kwam ik aan op het hoofdkantoor. Daar werd ik aan dit ploegje gekoppeld. Ik heb bij ze in de cabine gezeten en meegekeken met het zakken tillen. Zelf heb ik ook in een paar straten meegedaan met tillen.” Het is zwaar werk, vindt Jeronimus. “De ene zak weegt 1 kilo en de andere weegt 20 kilo. Je weet niet precies wat je allemaal tegenkomt. En die mannen pauzeren nauwelijks. Het is niet dat ze om 11 uur even stoppen om koffie te doen.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Contactmoment
Maar het werk als vuilnisman heeft ook een hele sociale kant, valt de fotograaf op wanneer hij met de ploeg meeloopt. “Er zijn veel mensen die vanachter de ramen zwaaien, kinderen die het maar interessant vinden wat er gebeurt en ook mensen in hun badjas die snel nog een volle zak meegeven. In een volksbuurt waar meer oudere mensen wonen, zetten de vuilnismannen het containertje terug in de tuin en soms bellen ze even aan bij de mensen die ze door hun wekelijkse bezoek kennen.” Jeronimus ziet dat er met de invoering van Het Nieuwe Inzamelen voor zowel de vuilnismannen als de wijkbewoners een jarenlange traditie en saamhorigheid verdwijnen. “Jammer, want dat contactmoment verlies je dan. Over een tijdje komt er op een willekeurig moment een wagen aanrijden om de ondergrondse container te legen.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Het Nieuwe Inzamelen
Maar het Nieuwe Inzamelen is wel dé manier waarop Utrecht afval moet inzamelen, laat een woordvoerder van de gemeente Utrecht weten. Deze manier van vuilnis ophalen wordt al sinds 2015 over de verschillende delen van de stad uitgerold. Voor de meeste huishoudens betekent het dat zij hun afval zelf naar de ondergrondse containers brengen. Andere huizen, met bijvoorbeeld een tuin of een straatje achterom, kunnen kliko’s krijgen voor oud papier en groenafval. In de historische binnenstad van Utrecht is gekozen voor een andere werkwijze. Het restafval moet hier voorlopig nog in vuilniszakken of kliko’s aan de weg worden gezet. Vanwege de grote kwetsbaarheid en historische betekenis van dit gebied, worden hier lichtere of elektrische wagens ingezet.

Tekst gaat verder onder afbeelding


In sommige wijken is Het Nieuwe Inzamelen nog niet helemaal ingevoerd, geeft de woordvoerder van de gemeente aan. Daar wordt de ‘traditionele grote vuilniswagen’ nog regelmatig ingezet voor het ophalen van oud papier of grofvuil. Voorlopig is Het Nieuwe Inzamelen met ingang van het jaar 2022 volledig ingevoerd in de wijken Overvecht, Zuid, Zuidwest, Vleuten-De Meern, Leidsche Rijn en Noordoost. In de wijken West, Noordwest en Oost is de gemeente nodig bezig. Noordwest staat al vroeg op de planning: de rest van de wijken moet in het eerste kwartaal van 2022 nog overgaan op Het Nieuwe Inzamelen. In Utrecht Oost wordt er nog gepraat over de locaties van de te plaatsen ondergrondse containers en verzamelplekken voor afvalbakken. Voor bewoners van de Kanaalstraat en omgeving is het wachten op de herinrichting, die volgens de plannen eind 2023 klaar moet zijn.

13 Reacties

Reageren
  1. JdV

    Op zich wel mooi want die vuilniswagens houden net zoals stadsbussen het verkeer wel erg op in straten als de ASW. Minder van die stilstaande rijbaanblokkeerders is dus een plus.

  2. Bromsnor

    Bromsnor had gehoopt dat de ondergrondse vuilcontainers “beter” waren dan de vuilniswagen, maar dat valt tegen. Het zijn er te weinig en ze worden niet vaak genoeg geleegd.

  3. Teringjantje

    Jammer voor die ouwgies natuurlijk, maar ik vind die nieuwe methode heerlijk. Je bepaalt zelf wanneer je je troep weggooit. Ok, je moet een stukje lopen maar je hoeft niet perse extra vroeg op om je zooi langs de weg te zetten.

  4. Stadsie

    Voor ouderen en omwonenden een regelrechte ramp. Stank en verloedering en vaak een volle container waar niet alles in past. Wij doen nu het werk van de vuilnisman. Je zou denken dat er dan eindelijk een korting komt op de afvalstoffenheffing nu 300 vuilnismannen zijn gesaneerd. Maar intussen gaat het ieder jaar met 8% omhoog.

  5. Katja

    @JdV, dat blokkeren valt wel mee, gewoon even wachten is tegenwoordig kennelijk nogal moeilijk. Ik heb er in de auto totaal geen probleem mee, zij doen/deden 100% nuttig werk. Maar gaat nu de afvalstoffenheffing naar beneden ?

  6. Fred

    Aan de lijst verdwenen beroepsgroepen die regelmatig langs de deur kwamen kunnen nog worden toegevoegd de groenteman en de opkoper die gemeenlijk eenmaal per jaar door de straat reed mmet zijn luidkeelse verkondiging “hase- en knijnenvelle”.

  7. Corrie

    @Teringjantje, ik weet niet hoe ver jij bij zo’n containef vandaan woont, maar bij ons staat hij 8 huizen vandaan en is zeer regelmatig vol. Er ligt altijd rotzooi naast. Ons gezin met 2 bijna volwassen dochters is het gebruik van plastic vuilniszakken , van nul zaken naar 2 per week gegaan, welke waarschijnlijk ook , net als ons andere plastic ook in de oceaan zullen verdwijnen )-:.
    Deze containers zijn a,leen maar beter voor de prestige van wat wethouders! En zeker niet voor het milieu of ons plastic verbruik, welke de reden zou zijn om ze te plaatsen

  8. Marko

    Wel jammer dat er hierdoor weer minder werkgelegenheid is voor mensen zonder diploma’s. Het alternatief is vaak werken is een distributiecentrum waar mensen volledig worden uitgeknepen en als productiemiddel worden gezien.

  9. Joris

    Welk probleem wordt hier eigenlijk opgelost?

  10. TeringJantje

    @Corrie

    Ik moet 14 trappen af (tenzij ik de lift neem, maar ik denk graag aan mijn conditie) en daarna nog zo’n 150 meter lopen. Zelden tot nooit volle containers. Er ligt weleens rotzooi naast maar tokkies blijf je bij alle systemen houden. Ik vind het een fijn systeem. Jammer dat het bij jou tegenvalt en die enorme afstand…. wow! Misschien bij de gemeente het verzoek doen om ze vlak voor je huis te plaatsen? Ik denk dat je je buren daarmee ook een plezier doet!

  11. Kadoendra

    Goed beeldtaalverhaal van fotojournalist Jons Jeronimus!

  12. UTRECHTSE JANTJE

    Ik sluit me graag aan bij jou @ Kadoendra …. En beste @ Corrie en @ TeringJantje het zal uiteindelijk aan het gedrag van de mensen zelf liggen , of het al dan niet ‘n rotzooi word , aanpassen luidt de boodschap …

  13. Pee

    En nog meer mensen zonder baan.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).