Gemeente gaat Fort de Gagel in Utrechtse wijk Overvecht restaureren en herontwikkelen

De werkzaamheden starten vrijdag, met onder meer de restauratie van het wachthuis en de kazerne. De gemeente gaat roest verwijderden, het voegwerk van de gebouwen herstellen en scheuren van de gevel repareren. Verder worden de ramen en deuren geschuurd en geschilderd. Om het energieverbruik van de gebouwen te verminderen, wordt in alle ramen isolatieglas geplaatst.

Tekst loopt door onder afbeelding [caption id=”attachment_375871” align=”alignnone” width=”476”] Gebouw A is het wachthuis en gebouw B de kazerne. Beeld: gemeente Utrecht[/caption]

Ook voor de komst van de horecagelegenheid zijn de nodige werkzaamheden nodig. Het restaurant wordt gebouwd in de vorm van de oorspronkelijke aardenwal, waarbij het oude monumentale deel overloopt in de nieuwbouw. Op het dak van het wachthuis komt 100 vierkante meter zonnepanelen. De ruimtes in het wachthuis en de kazerne worden straks gebruikt als zalen voor vergaderingen en andere bijeenkomsten.

Vanaf vrijdag worden twee of drie dagen lang palen geplaatst die nodig zijn voor de fundering van de horeca. Daarna wordt de bekisting voor de fundering gemaakt en worden de begane grondvloer en een aantal muren gestort. Voor bezoekers van het forteiland komen er een voetgangersbrug en parkeerterrein en er worden wandel- en fietspaden aangelegd die leiden naar andere forten zoals Fort aan de Klop, Ruigenhoek en Blauwkapel.

Tekst loopt door onder afbeelding [caption id=”attachment_375872” align=”aligncenter” width=”1024”] Fort de Gagel. Foto: Aerophoto Schiphol[/caption]

Voorbereidingen

De gemeente is in augustus al begonnen met voorbereidende werkzaamheden. Als eerst is de bovenste zandlaag van het fort afgegraven. Dit zand is bewaard, omdat er allerlei zaden en sporen van planten in zitten die op het eiland groeien. “Deze laag werkt voor hen als een soort geheugen”, legt de gemeente uit. “Door deze grond later weer terug te brengen als bovenste grondlaag, houden we de oorspronkelijke beplanting zoveel mogelijk intact.”

“Door de grond later terug te brengen, houden we de oorspronkelijke beplanting zoveel mogelijk intact”

Ook is een tijdelijke dam aangelegd om tijdens de bouw op het eiland te kunnen komen. De gemeente kreeg bezorgde berichten van omwonenden, die bang waren voor schade aan het onderwaterleven, maar de aanleg van de dam bleek volgens de gemeente de enige manier om veilig op het eiland te komen. Het graafwerk is inmiddels klaar, wat betekent dat het fort nu bloot is komen te liggen. Tekst loopt door onder afbeelding [caption id=”attachment_375869” align=”alignnone” width=”430”] Nu de graafwerkzaamheden klaar zijn, ligt er een ontkleed fort. Beeld: gemeente Utrecht[/caption] Archeologische vondsten

Waar gegraven wordt, worden ook weleens mooie archeologische vondsten gedaan en dat is ook nu het geval. Archeologen van de gemeente hebben met een metaaldetector de bodem van de bouwput onderzocht.

Ze vonden onder meer veel aardewerkscherven, waarvan de oudste uit de veertiende eeuw stammen. De scherven kwamen daar mogelijk terecht doordat de inhoud van beerputten als mest op de weilanden buiten de stad werd uitgereden.

Metalen voorwerpen

Dat is volgens de gemeente ook een verklaring voor de vondst van veel metalen voorwerpen die ouder zijn dan de bouw van het fort aan het begin van de negentiende eeuw. De archeologen vonden onder meer zeven munten, vijf bronzen en zilveren knoopjes, een bronzen vingerhoed, een lakenlood, een theelepel en fragmenten van bronzen kookpotten.

Tekst loopt door onder afbeelding [caption id=”attachment_375870” align=”alignnone” width=”137”] Beeld: gemeente Utrecht[/caption]

Ook zijn negen loden kogelpunten gevonden uit de tijd van het fort. Die werden waarschijnlijk gebruikt tijdens schietoefeningen. Vier koperen 9 mm kogelhulzen dateren volgens de archeologen uit 1936 en 1940. Die houden mogelijk verband met de bouw van drie betonnen groepsschuilplaatsen op het fort.

Werelderfgoed Fort de Gagel is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, dat in juli werd uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed. De Hollandse Waterlinies vormen een verdedigingssysteem dat zich over 200 kilometer uitstrekt. Het bestaat uit de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam, Werelderfgoed sinds 1996. Tekst loopt door onder afbeelding [caption id=”attachment_375874” align=”aligncenter” width=”1024”] Fort de Gagel. Foto: Aerophoto Schiphol[/caption] De Nieuwe Hollandse Waterlinie is gebouwd tussen 1815 en 1940 en bestaat uit 96 forten, dijken, sluizen, gemalen, kanalen en inundatiepolders, die Nederland moeten beschermen door land tijdelijk te laten overstromen.