Gemeente Utrecht blijft afwijken van wet door jongeren eerder aan bijstandsuitkering te helpen

Om te voorkomen dat kwetsbare jongeren tot 27 jaar onnodig diep in de schulden komen of buiten beeld raken, kent Utrecht sinds 2022 sneller bijstand toe aan deze groep. De proef duurde tot ten minste eind 2022, maar nu worden zowel de afschaffing van de zoektermijn als het toepassen van de vrijlatingsregeling voor jongvolwassenen verlengd totdat de Participatiewet wordt gewijzigd. 

“Ik ben blij dat we met onze werkwijze jongeren niet langer achterstellen ten opzichte van volwassenen en hen op gelijkwaardige manier behandelen. Iedereen moet mee kunnen doen en bestaanszekerheid hebben. Voor hen die dat nodig hebben bieden we een vangnet én perspectief”, aldus wethouder Linda Voortman. 

Zoektermijn 

De zogenoemde ‘zoektermijn’ voor jongvolwassenen wordt dan ook niet meer toegepast. Dat betekent dat jongeren die zich aanmelden voor de bijstand, niet eerst vier weken zelf naar werk hoeven te zoeken voordat de aanvraag in behandeling wordt genomen. Volgens de uitvoerende teams van de gemeente Utrecht had het afschaffen van de zoektermijn een positief effect op de jongeren. “Het zorgt voor voorkomen van (grotere) schulden bij jongeren, het verlaagt de stress bij jongeren en zorgt voor een duidelijker proces voor het aanvragen van bijstand.” 

Vrijlatingsregeling

Daarnaast wordt de ‘vrijlatingsregeling’, die volgens de wet alleen mag worden toegepast op mensen die ouder zijn dan 27 jaar, ook gebruikt bij jongvolwassenen in Utrecht. Dit betekent dat deze groep tot maximaal 246 euro van de inkomsten uit vrijwilligers- of deeltijdwerk mag behouden. Deze regeling is in het leven geroepen om mensen te laten ervaren dat werk loont. Ook het toepassen van de inkomstenvrijlating had volgens het uitvoerende team van de gemeente Utrecht een positief effect op de jongeren. “Het draagt bij aan het doel om jongeren te motiveren om te gaan werken door hen te laten ervaren dat werken loont.” 

“Uit eigen onderzoek blijkt dat jongeren hiermee geholpen zijn. Deze werkwijze heeft bij jongeren met een relatief korte afstand tot de arbeidsmarkt daarnaast geen aanzuigende werking gehad op het aantal bijstandsaanvragen”, aldus de gemeente Utrecht. 

Wijziging Participatiewet 

De gemeente Utrecht blijft doorgaan met de nieuwe werkwijze tot de wet wordt gewijzigd. De verwachting is dat een wetswijziging van de Participatiewet op zijn vroegst op 1 januari 2025 in werking treedt. Het is nog niet bekend welke wetswijzigingen er dan worden doorgevoerd. De gemeente Utrecht blijft tot de gewijzigde Participatiewet lobbyen voor een volledige afschaffing van de zoektermijn en toepassing van de inkomstenvrijlating voor jongeren tot 27 jaar.