Jaarlijks gooien Utrechters tienduizenden kerstbomen weg, kan dat duurzamer?

Jaarlijks kappen we massaal bomen voor in huis, om ze een maand later weer af te danken. In Utrecht haalde de gemeente het afgelopen jaar een stuk of 50.000 bomen op. Dat is maar 2 procent van het totale aantal kerstbomen dat Nederland jaarlijks ongeveer afdankt.

Het landelijke aantal ligt op zo’n 2,5 miljoen kerstbomen per jaar, blijkt uit cijfers van de Vereniging Nederlandse Kerstbomenkwekers. De vereniging verwacht het er dit jaar nog meer zijn, met richting de 3 miljoen kerstbomen in de Nederlandse huiskamers.

Levende kerstboom

Dat kan anders, was daarop de gedachte van meerdere mensen. Samen zorgen ze voor een nog steeds groeiend aantal initiatieven, campagnes en organisaties die de keuze voor een duurzame kerstboom aanmoedigen en mogelijk maken.

Maar is de boom wel echt zo slecht voor milieu? Verschillende milieuorganisaties benadrukken dat een ritje met de auto om een boom op te halen slechter is voor het milieu dan de boom zelf. En dat geldt ook voor de lampjes die menig Utrechter in de boom hangt. Ook is het nog onduidelijk of een echte of een neppe boom duurzamer is, dat ligt aan heel veel verschillende factoren.

Wat de meest duurzame kerstboom is, valt niet zomaar te zeggen, volgens de duurzame gids Milieu Centraal. Wel zie je de laatste jaren steeds vaker initiatieven die kerstbomen beloven te herplanten.

Adoptieboom

Een herplantbare boom is al op meerdere plekken in Utrecht te vinden, bij verschillende initiatieven. Voorbeelden daarvan zijn Duurzame Kerstbomen, Circle That, ’n Groene Kans (Groenekan) en BeterBoompje. Bij de laatste kunnen mensen niet alleen kiezen voor een herplantbare boom – met kluit – maar ook voor eentje zonder kluit.

Daar planten ze twee nieuwe boompjes voor terug in het Lowlander Kerstbos, van de gelijknamige brouwerij. Want is je boom niet meer geschikt om te herplanten? Dan maakt Lowlander er een IPA van – heel wat anders dan de gemeente, die ze versnippert en er bodembedekking of bio-brandstof van maakt.

Eigen tuin

“Wil je een echte kerstboom en die later in de tuin planten, kies er dan een met een grote kluit in een pot, en geef veel water. Indien in de buurt beschikbaar, kies dan een kerstboom die milieuvriendelijk geteeld is”, tipt Milieu Centraal. Dat kan in het Kuinderbos, daar mag je van Staatsbosbeheer zelf een boompje met kluit uitspitten.

Een andere optie is nog om zelf een kerstboom om te zagen of hakken, dat kan onder andere bij de Kerstboomkwekerij Van Zijl (Bunnik). Ook het Nationale Park De Hoge Veluwe bijvoorbeeld weten: “Op te halen wegens stikstofoverschot: duizenden gratis kerstbomen.”

Kunst of met een kluit, voor alle boomsoorten geldt: haal de boom niet te ver van huis. “Anders gaat de milieuwinst verloren”, volgens berekeningen van Milieu Centraal. “Met name het autoritje om de boom op te halen is het meest vervuilend.”