Kunnen de Utrechtse fietspaden de drukte nog aan? - De Utrechtse Internet Courant Kunnen de Utrechtse fietspaden de drukte nog aan? - De Utrechtse Internet Courant

Kunnen de Utrechtse fietspaden de drukte nog aan?

Kunnen de Utrechtse fietspaden de drukte nog aan?
De Vredenburgknoop in Utrecht. Foto's: Robert Oosterbroek
Het wordt steeds voller op de fietspaden in Utrecht. De fiets als het belangrijkste vervoermiddel in de stad wordt door velen omarmd, maar is het niet té druk aan het worden? En is een plek als de Vredenburgknoop nog wel berekend op de aanstaande explosieve groei van bewoners aan de westkant van het station?

Het wordt steeds voller op de fietspaden in Utrecht. De fiets als het belangrijkste vervoermiddel in de stad wordt door velen omarmd, maar is het niet té druk aan het worden? En is een plek als de Vredenburgknoop nog wel berekend op de aanstaande explosieve groei van bewoners aan de westkant van het station?

Iedere fietser die geregeld in de spits de Vredenburgknoop passeert, kent het wel: dit is opletten geblazen. Duizenden fietsers kruisen elkaar op alle mogelijke manieren in een korte periode op de routes van station Utrecht Centraal naar Vredenburg en van de Catharijnesingel naar de Amsterdamsestraatweg.

Opvallend is de stilte in de rij. Op een gewone dinsdagmorgen passeert het werkverkeer elkaar geconcentreerd. Alleen als het bijna mis gaat wordt er naar elkaar geroepen – of gescholden. En ook dan is er eigenlijk zelden tijd voor een discussie: de volgende stroom fietsers komt er alweer aan.

Bereikbaarheid

In september werden er voor het laatst tellingen gedaan op het fietspad ter hoogte van het Vredenburg en kwamen op een gemiddelde werkdag 33.000 mensen langs. Het blijft daarmee het drukste fietspunt van Nederland, een statistiek die niet zelden trots wordt verkondigd in de stad.

De fiets is dan ook het meest populaire vervoermiddel naar het centrum en Utrechters zijn in de afgelopen jaren positiever gaan oordelen over de bereikbaarheid van de binnenstad per fiets.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Toch is het maar de vraag hoe lang de route nog voldoende capaciteit heeft voor de verkeersdeelnemers op het fietspad. De snorfiets moet dan wel naar verwachting eind 2019 – in navolging van Amsterdam – naar de rijbaan, maar bakfietsen, e-bikes en andere voertuigen zijn wel vaker te zien op de fietspaden. Bovendien groeit de stad de komende jaren fors.

Met duizenden nieuwe woningen op komst in het Beurskwartier en de Merwedekanaalzone is de verwachting dat het fietsgebruik nog eens flink zal toenemen. Autogebruik wordt tenslotte afgeraden en de auto parkeren in de stad hoort ook niet meer bij de toekomstvisie. En ook de voetgangers op dit punt hebben het moeilijk om hun weg te vinden zonder van de sokken te worden gereden.

Uitdagingen

Is het wel haalbaar om al die mensen via de huidige routes in het stationsgebied de fiets te laten pakken? Nee, dat lijkt onmogelijk. De gemeente Utrecht vindt de Vredenburgknoop momenteel veilig, maar zegt wel voor een uitdaging te staan.

Woordvoerder Matthijs Keuning zegt dat het verbeteren van de zogenaamde oost-westverbinding in Utrecht een focus is van het college. “De druk moet er in de toekomst wel meer vanaf. Dat zal op korte termijn al gebeuren als de Stationspleinstalling volledig open zal gaan.” Door de opening van het tweede gedeelte van de Stationspleinstalling in augustus, is het namelijk mogelijk om op een doorgaand fietspad van het Smakkelaarsveld naar het Moreelsepark (en andersom) te rijden.

‘Belangrijk is dat de alternatieven veilig en ongeveer net zo snel zijn als de drukke route’

“Niet iedereen moet via het Vredenburg fietsen en de route onder het Stationsplein sluit beter aan op de Herenroute (via het Moreelsepark en de Herenstraat richting Utrecht Science Park, red.)”, zegt Keuning.

Peter van Bekkum, de voorzitter van de afdeling Utrecht van de Fietsersbond, vindt de Vredenburgknoop momenteel ook veilig, maar stelt wel dat het vertekent. “Gelukkig gaat er – ondanks de grote drukte – weinig mis. Ik rijd er een aantal keer per week in de ochtendspits richting CS en ik hoor zelfs maar weinig gevloek. Maar als je beter kijkt, zie je dat er vrijwel nooit kinderen en ouderen fietsen. De fietsers zijn allemaal recht van lijf en leden en tussen de 18 en 55. Er zijn dus groepen inwoners die deze route mijden.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Er is sprake van vervoersarmoede op het drukste fietspad van Nederland, omdat jongeren en ouderen een omweg kiezen. “Omdat ze het niet aandurven en hun stuurkunst niet voldoende vertrouwen om zich ertussen te begeven. En dat is wel een probleem”, stelt Van Bekkem. “Zorg voor écht aantrekkelijke alternatieve routes. Belangrijk is dat de alternatieven veilig en ongeveer net zo snel zijn als de drukke route. De andere routes zijn vaak iets langer, dus verminder de vertraging voor fietsers door verkeerslichten weg te halen en sneller en vaker groen licht te geven als ze echt niet weg kunnen.”

Alternatieven

Ria Glas, actief lid van de Fietsersbond, beaamt de noodzaak van alternatieve routes en doet ook een duit in het zakje. Zo kan volgens Glas een nieuwe fietsbrug worden aangelegd over de singel naar Paardenveld via het Daalsepark. “Fietsers rijden dan via de Catharijnekade en niet via de Vredenburgknoop. Probeer fietsers daarnaast te verleiden om de oversteek via de Leidseveertunnel te gebruiken. Daar sta je nu enorm lang te wachten op het Westplein, omdat auto’s er een groene golf hebben. Als je autoverkeer wilt ontmoedigen, moet je ze hier juist even laten wachten.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Al deze maatregelen zullen op de lange termijn echter waarschijnlijk niet voldoende blijken met de groei van het aantal inwoners in de gemeente. Een nieuwe verbinding onder of over het spoor zal meer lucht verschaffen. Een van de mogelijkheden die hiervoor wordt bekeken is een tunnel onder het spoor door vanuit Dichterswijk naar de Nicolaas Beetsstraat. “Het zijn nog geen concrete plannen”, vertelt Keuning, “maar er wordt momenteel wel onderzoek naar gedaan of er een brug of een tunnel kan komen.”

Deze nieuwe tunnel zou de Nicolaas Beetsstraat met de Croeselaan verbinden en zou de druk op het drukste fietspad van Nederland (Sijpestijntunnel- Smakkelaarsveld- Vredenburg) flink verminderen. Nu alle rookwolken van de bouw rond het Stationsgebied bijna zijn opgetrokken lijkt het geen overbodige luxe meer.


‘Als je goed oplet is het te doen’

Tienduizenden mensen komen dagelijks met de fiets langs de Vredenburgknoop. We vroegen ze hoe vaak ze er komen en wat ze ervan vinden – even kort, want iedereen heeft haast.

Karima (39), komt meerdere keren per week ‘s ochtends en ‘s middags op het knooppunt. “Het is hier voor mij toch echt té druk, te gevaarlijk, mensen fietsen te hard. Ik vermijd het ook wanneer ik kan. Ik heb het idee dat er vaak dingen veranderen op het kruispunt zodat je opeens weer een compleet andere situatie hebt.”

Merel (59), komt elke dag ‘s ochtends en rond het middaguur op het knooppunt. “Het is soms echt een gekkenhuis. Het is een gigantische stroom fietsers en ik ben iedere keer weer verrast dat het zo goed gaat. Als voetganger moet je oversteken op een voetpad wat compleet in beslag wordt genomen door fietsers die overal tussendoor gaan. Aan de kant van het station heb je zelfs amper een voetpad.”

‘Ik heb het idee dat er vaak dingen veranderen op het kruispunt zodat je opeens weer een compleet andere situatie hebt’

Joyce (50), komt een paar keer per maand ‘s middags op het knooppunt. “Je moet enorm goed opletten. Ik kom hier soms als fietser en soms als voetganger en het is iedere keer óf bijna iemand overrijden óf bijna overreden worden. Maar het heeft toch ook wel iets moois, dat zoveel mensen blijkbaar de fiets pakken. Ik kom zelf niet uit Utrecht, dus ik moet er iedere keer wel een beetje om lachen, die drukte.”

Bart (22), komt meerdere keren per week ‘s middags op het knooppunt. “Ja, het is chaos. Het is soms erg moeilijk om nog voor het stoplicht in te voegen. Je ziet ook dat mensen tijdens de spits altijd haast hebben, en als je haast hebt doe je soms gekke dingen tijdens het oversteken, stoplichten negeren enzo.”

‘Als je haast hebt doe je soms gekke dingen’

Sofie (29), komt een meerdere keren per week ‘s middags op het knooppunt. “Het is druk en iedereen fietst heel hard, en er is eigenlijk te weinig ruimte om voor te sorteren. Als je richting het station gaat moet je soms al honderd meter voor het stoplicht beginnen met invoegen, anders kom je er niet tussen. In het weekend zie je ook veel voetgangers die niet gewend zijn aan hoe druk het is.”

Quirine (61), komt bijna nooit op het knooppunt. “Ik vind het erg onoverzichtelijk, maar verder niet heel gevaarlijk. Ik kan me voorstellen dat het in de spits heel anders is.”

Euan (29), komt meerdere keren per week op verschillende tijdstippen op het knooppunt. “Ik ben niet onzeker, dus ik heb eigenlijk geen problemen met het kruispunt. Ja het is druk, maar als je goed oplet is het prima te doen. Het verschilt ook wel heel erg per moment van de dag.”

28 Reacties

Reageren
  1. JdV

    De middeleeuwse binnenstad van Utrecht is niet berekend op dergelijke aantallen fietsers. Fietsen naar het centrum moet dan uitsluitend nog mogelijk zijn voor bestemmingsverkeer en bewoners. Fietsers die van de ene naar de andere utrechtse wijk willen dienen via fietsboulevards rond het centrum te worden geleid.

  2. Hadjememaar

    Het is inderdaad gekkenwerk om 6 uur langs Vredenburg, Als de fiets dan toch het belangrijkste vervoersmiddel is geworden, dan verdient de fiets ook de meeste wegruimte. Gescheiden rijbanen en ongelijkvloerse kruisingen? Busbanen opgeven?

  3. Inez

    Ik woon vlak bij de Nachtegaalstraat en daar is het enorm druk tijdens de spits. Eigenlijk is de hele route vanaf het station via Nobelstraat en Nachtegaalstraat naar de Uithof overvol. Ik als chronisch zieke die niet meer zo snel en flexibel is, heb enorme moeite om in de snelle stroom mee te gaan. Daarom loop ik nu vaker of ga met de bus, maar dat is duur.

  4. PvC

    Wel eens in Azië geweest, en je daar tussen de honderdtallen scooters, brommers en wat-al-niet-meer begeven? Het is niet zo heel moeilijk: voeg je in de stroom, reageer als een zwerm en probeer vooral NIET per sé sneller te zijn dan de anderen want daardoor ontstaan de problemen.

  5. Dakhaes

    We gaan het mee maken, ook de
    Fiets het centrum uit. Alleen voetgangers nog!

  6. Mark

    Wat mij betreft zijn kunnen de fietspaden de drukte niet meer aan. Op de Amsterdamsestraatweg rijft je over een supersmal fietspad en kom je om de haverklap een rood licht tegen. Voergangers en auto’s krijgen daar een veelvoud van de ruimte die fietsers hebben. Bovendien is de straatweg de weg met de meeste fietsvertraging van Nederland! Het draait op deze drukken straat alleen om de auto en die moet zoveel mogelijk voorrang en ruimte krijgen blijkbaar.
    Het fietspad bij het smakkelaarsveld is ook schandalig. De gemeente heeft daar bewust voor gekozen om grote fietsstromen tegen elkaar in te laten rijden. En dat op Neerlands drukste fietspad. Elke dag zie ik daar fietsers tegen elkaar oprijden en de gemeente zegt dat dit de definitieve situatie is waar ze bewust voor gekozen hebben. Schandalig dat dit zogenaamd groene college fieterslevens bewust fietserslevens op het spel zet.

  7. Hans van Voonebosch

    In de ochtendspits zie je naar verhouding sowieso weinig jongeren en ouderen, dat is in de trein naar bijvoorbeeld Amsterdam ook het geval. Dus de conclusie dat die groepen ondervertegenwoordigd zijn op drukke fietspaden omdat ze het allemaal nogal eng vinden lijkt mij wat kort door de bocht.

  8. Brigitte

    Wat een merkwaardig voorstel van mw. Glas van de Fietsersbond. Een brug over de singel erbij. Daar waar nu een mooie fontein in de zichtlijn staat.
    De Paardenveldbrug een paar meter verderop is toch al een fietsbrug? Breed genoeg en je wordt daar nooit van je sokken gereden.
    Het water terug heeft miljoenen gekost. Om dan vervolgens om de paar meter bruggen er overheen te leggen is esthetisch vooral doodzonde. Had dan indertijd van de autoweg één groot fietspad gemaakt.

  9. Fred

    Het piept, kraakt en schuurt in Utrecht. Of het nu om wonen, autorijden of fietsen gaat. Onze stad lijkt niet toegerust om de immense aanwas van nieuwe bewoners goed te faciliteren.

  10. Joop

    Waarom wil Utrecht nou gewoon niet aan een oplossing die bij een grote stad past ?
    Een metro of tram voor een oost-west verbinding is inmiddels echt noodzakelijk.
    Eindeloos maar fietsproefjes en busbanen.
    Leg nou eens een fatsoenlijk tram-netwerk aan, een OV-netwerk dat bij een grote stad hoort.

  11. Jazz

    tldr

  12. Gerard Brugmans

    Alleen met creatieve en radicale maatregelen kan dit probleem opgelost worden. ‘Kool-en-geit’ oplossingen waarin het vorige eeuwse autoverkeer nog steeds een gelijkwaardige rol heeft (laat staan een ‘groene golf’ voorkeursrol) zijn op termijn kansloos. Maak de binnenstad en het stationsgebied in principe autovrij, sta bestemmingsverkeer alleen op bepaalde plaatsen en tijden toe (buiten de spits). Gebruik de vrijgekomen ruimte voor overzichtelijke en veilige fiets- en voetpaden. Verfijn het openbaar vervoer, realiseer logische looproutes (dus geen Klépierre trechters) en heldere zichtlijnen. Leg uit aan klagende middenstanders en grootwinkelaars dat ze gevestigd zijn in een prachtige, bijzondere stad die toekomstbestendig wordt ingericht en zo superaantrekkelijk wordt om te bezoeken, te verblijven en geld uit te geven. Het is helemaal niet zo ingewikkeld, maar het vraagt wel om bestuurders met visie en lef!

  13. Tim

    Utrecht moet zich niet tot de fiets beperken. Denk ook eens na over verbeteringsslagen in het OV. Juist omdat het OV in veel delen van de stad traag en onbetrouwbaar is, pakken veel mensen maar de fietsen, met deze gevolgen van dien. Daarnaast maak je met goed OV ook die kwetsbare groepen weer mobieler.

  14. IF

    Ik wil opmerken, dat het OV in utrecht centrum alleen maar afneemt. De 3 buslijnen naar bv diac zh, zijn inmiddels gereduceerd tot 1 lijn, op initiatief vd provincie Utrecht. Want het zh heeft een grote nieuwe parkeer garage die wél moet worden betaald!!
    In de binnenstad rijdt alléén lijn 2. De frequentie daarvan is inmiddels, ook verminderd. Maw OV neemt af in de binnenstad. Hoe zo OV beleid voor ouderen in de binnenstad?

  15. Harry

    Inderdaad het gevolg van weinig visie van de afgelopen jaren. Hoe dom kan je als stad zijn om in het westen een nieuwe wijk uit de grond te stampen en in het oosten De Uithof enorm uit te breiden. Resultaat is dat iedere dag duizenden mensen zich 2 keer door de stad moeten klieven. Gewoon een gevolg van domme stedelijke planning.

  16. Wim Vreeswijk

    Als je steeds meer inwoners op dezelfde 94,2 km2 blijft proppen op steeds smallere wegen waar zowel snel als langzaam/kwetsbaar zich moeten gaan voortbewegen ontstaan er steeds meer risico’s voor alle weggebruikers. Dat lijkt me een zeer logische en simpele optelsom. Volgens mij heeft de verantwoordelijk wethouder Verkeer nimmer leren rekenen op een van de Utrechtse scholen?

  17. BdV

    Het kan, maar als er mensen tussen zitten die vinden dat ze er wel even langs moeten kunnen, of altijd gewoon voorrang mogen nemen, of tegen het verkeer in moeten fietsen, of door rood fietsen, of midden op het pad in de weg kunnen gaan staan, of kunnen afslaan zonder richting aan te geven, de overige verkeerdeelnemers afsnijden en anderen op de meest egoïstische en stompzinnige manieren dwingen tot noodstops, omdat er toch vrijwel nooit wordt gehandhaafd, dan, ja, wat dan?

  18. tamler

    Ongelooflijk dat we het juist in een “linkse” stad moeten doen met armoedig openbaar vervoer. Er had toch allang een Oost West metrolijn moeten liggen?

  19. Erik

    Dat krijg je als er maar 1 goede oost-west verbinding is, dan gaat alles zich daar op concenteren. De tunnel tussen Nicolaas Beetstraat en Dichterswijk moet dan ook de hoogste prioriteit krijgen.

  20. Willem

    Peter van Bekkum heeft gelijk. Groepen mijden de route. Mijn zoon van 12 heeft een tijdje geprobeerd via Vredenburg op fiets naar school te rijden, maar kiest nu een rustiger route.t lukte bijna niet om bij de Bijenkorf over te steken richting t noorden.

  21. wollie

    Hoog tijd om metro aan te leggen, bussen weg, straat teruggeven aan voetgangers en fietsers.

  22. bee

    dus na alles wat het tot nu toe al gekost heeft is het er alleen maar slechter op geworden.
    dat word nog erger als ze klaar zijn met het terugbrengen van 2 banen voor 1 baan wegen.
    dat is goed voor de doorstroming zeggen ze.
    het staat nu al vast dus als je dan ook nog een baan weghaalt stroomt het plotseling wel door,ik weet wel zeker van niet.

  23. Theo

    Pomp de singels weer leeg en maak er tramlijnen en fietspaden in.

  24. Theo

    Singels weer dempen, fietsbanen en tramlijnen erin!

  25. Theo

    Pomp het water uit de singels, prima plek voor tramlijnen en fietsbanen.

  26. Sander

    Het grootste probleem zijn alle vervoersbewegingen die dagelijks nodig zijn. Het maakt niet uit hoe je die aflegt, het zal altijd vollopen. Enige oplossing is minder reizen, dus dichter bij vaste bestemming wonen, thuiswerken verplichten en faciliteiten naast de deur.

  27. bawang putih

    maak er een volwaardige kruising van! ipv zoals nu, iets wat er tussenin zit, de drukte wordt namelijk alsmaar groter met al die bezoekers en bewoners aan jaarbeurszijde, merwedekanaal,smakkelaarsveld en leidserijn die er komende jaren bijkomen!

  28. roland

    Die drukke fietsroutes is het resultaat van bewust jarenlang ruimtelijk gemeente beleid met veel werkplekken in de Uithof, met als laatste toevoeging de HU en heel veel woningen aan de westzijde.
    Daartussen de fietsroutes langs CS, die uiteraard steeds drukker worden met smalle fietspaden en een slecht wegdek langs een gladde busbaan.
    Een duidelijke keuze dus, niet iets wat je overkomt!

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).