Universiteit Utrecht past regels aan rondom protesten en demonstraties

Voorzitter van de universiteit roept de demonstranten op om te vertrekken
Voorzitter van de universiteit roept de demonstranten op om te vertrekken foto van bezetting in 2024

De regels voor protesten en demonstraties in gebouwen van de Universiteit Utrecht worden soepeler. Dit heeft de universiteit besloten na onderzoek van het Studie- Informatiecentrum Mensenrechten (SIM). Bezettingen waren eerst altijd verboden, maar dat is nu niet meer het geval.

Demonstraties in universiteitsgebouwen komen al vele jaren voor; de afgelopen periode is het aantal sterk toegenomen door acties van Pro-Palestijnse activisten. Meerdere keren kwam het tot bezettingen van gebouwen. De Mobiele Eenheid greep regelmatig in.

Nieuwe voorwaarden

In de nieuwe regels is expliciet aandacht voor onder andere het advies van het SIM rondom bezettingen. De eerdere versie van de huisregels bevatte een absoluut verbod, dat volgens het advies onvoldoende recht deed aan de juridische nuance.

Volgens het SIM mag het demonstratierecht ook in de vorm van een bezetting worden uitgeoefend, maar het SIM stelt dat niet elke bezetting hoeft te worden toegestaan. De volgende voorwaarden en regels zijn opgesteld.


  • Het primaire proces van onderwijs en onderzoek niet ernstig wordt gehinderd. Immers: de universiteit moet ook kunnen voldoen aan haar wettelijke plicht: het geven van onderwijs en verrichten van onderzoek.

  • De veiligheid en gezondheid, ook voor de demonstranten zelf, te allen tijde geborgd moet zijn. Security en instanties die dat kunnen beoordelen moeten dus onbeperkt toegang tot de locatie hebben om de brand- en vluchtveiligheid te kunnen borgen.

  • Er geen sprake is van geweld, vernielingen, discriminatie, haatzaaierij of andere strafbare feiten.


Volgens het universiteitsbestuur komt het SIM-advies overeen met de eigen ervaringen van het bestuur: “dat bij protesten in en rond universiteitsgebouwen verschillende grondrechten kunnen botsen, en dat daarbij het ene recht niet automatisch boven het andere recht gaat.”

Het universiteitsbestuur moet namelijk afwegingen en besluiten maken waarbij rekening moet worden gehouden met deze verschillende rechten en verantwoordelijkheden. Voorbeelden hiervan zijn het demonstratierecht, recht op onderwijs en het feit dat het universiteitsbestuur verantwoordelijk is voor de veiligheid.

Anton Pijpers, collegevoorzitter van de UU, gaat verder in op het besluit: “Het is onze verantwoordelijkheid om ruimte te bieden aan protest, maar ook om onderwijs mogelijk te maken en de veiligheid te garanderen.”

Volgens Pijpers worden de huidige huisregels bij elk protest zorgvuldig gewogen en worden er bij sommige protesten bepaalde regels niet gehandhaafd om meer ruimte te geven aan het demonstratierecht. Een voorbeeld hiervan is het meerdaagse protest op het terrein van de Universiteitsbibliotheek.