Via een steil trappetje en enkele honderden meters betonnen kade kom je uiteindelijk uit bij zes voormalige Zandpadboten in de Industriehaven in Utrecht. De oude prostitutieboten zorgen al jaren voor beroering. Ze liggen hier illegaal en worden ook nog eens illegaal te huur aangeboden via Airbnb, zo meent de gemeente Utrecht. Daar is eigenaresse Marianne Nobels het niet mee eens. Ze beweert bij hoog en laag dat ze toestemming heeft gekregen van voormalig wethouder Maarten van Ooijen om hier met haar woonarken te liggen en daarbij zou niet gerept zijn over een eindtijd. Wie nog een nachtje wil doorbrengen op een van de oude prostitutieboten; voor 80 euro kan je er nog steeds terecht. “Geniet van de prachtige, natuurrijke omgeving van deze romantische accommodatie.”
Zandpadboten zorgen nog steeds voor beroering: ‘illegale arken’ moeten weg van gemeente Utrecht
In 2017 kocht Nobels de woonarken op een veiling. De boten werden aangeboden na sluiting van de prostitutiezone Zandpad. Nobels zag er wel brood in en had een plan liggen. In 2019 liet ze enkele woonarken aanmeren in de Vinkeveense Plassen, waar ze gebruikt zouden worden als conferentiecentrum. Niet iedereen was even positief en uiteindelijk liet de gemeente aldaar weten dat de boten er niet konden blijven liggen. Zo raakten de woonarken op drift.
Er werd gewerkt aan een ander plan; de woonarken gebruiken in Vianen als accommodatie voor toproeiers uit onder meer Utrecht. De roeiverenigingen en de gemeente Utrecht zagen dit ook wel zitten. De trainingslocatie van de roeiers in Utrecht, het Merwedekanaal, is namelijk erg druk en er wordt al tijden gezocht naar alternatieve locaties. De gemeente Utrecht gaf 50.000 euro subsidie zodat Orca en Triton een van de boten konden ombouwen als loods voor roeiboten. Gemeente Vianen ging ook akkoord met het tijdelijk aanmeren in de passantenhaven en zodoende was er een paar maanden een vaste ligplek. Alleen lukte het vervolgens in Vianen niet om een permanente plek voor de boten te vinden. Dus moesten ze daar ook weer weg.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Toen was daar de Industriehaven, nabij de Cartesiusweg. In overleg met de gemeente Utrecht mocht Nobels haar woonarken daar aanmeren. Dat gebeurde in juni 2020 en ze liggen er nu nog. Voor het programma DUIC in Zaken gingen we nog langs bij haar voor een interview. Maar vanaf het moment dat ze daar ligt met de arken lijkt het helemaal mis te gaan. Want de gemeente geeft aan dat ze duidelijk hebben gecommuniceerd dat de woonarken daar in oktober 2020 weg moesten zijn en dat de gemeente verder niet verantwoordelijk is voor wat Nobels met haar arken wil doen.
Maar Nobels ontkent dit bij hoog en laag. Volgens haar heeft ze gewoon toestemming om daar voorlopig te blijven liggen. Ze verwijst daarbij ook naar contact en toezeggingen van voormalig wethouder Maarten van Ooijen. Hij was als sportwethouder eerder betrokken bij het plan om de woonarken te gebruiken voor het roeien.
Hoe zit het nu?
“De boten liggen er sinds 1 oktober 2020 zonder toestemming”, benadrukt de gemeente nogmaals op vragen van DUIC. Waarom is er toentertijd dan niet opgetreden? De gemeente bevestigt inderdaad dat er geruime tijd weinig tot geen contact is geweest met de eigenaresse van de woonarken. Pas in juni 2022 lijkt het onderwerp weer op de agenda te komen nadat GroenLinks-raadslid Pepijn Zwanenberg om opheldering vroeg. Hij had gezien dat de woonarken er liggen en inmiddels ook via Airbnb te huur worden aangeboden. Na de melding van Pepijn Zwanenberg heeft ook de Utrechtse Bomenstichting bezwaar gemaakt tegen de arken en het gebruik ervan.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Sindsdien probeert de gemeente de eigenaresse te bewegen om de verhuur te staken en de woonarken weg te krijgen, maar dat is tot op heden nog zonder succes. Wie voor zo’n 80 euro een nachtje door wil brengen kan nog steeds via Airbnb een slaapplekje reserveren op een van de arken aan de Industriehaven.
In oktober 2022 liet de gemeente weten dat de boten in januari 2023 weg moesten zijn. Nobels kwam daartegen in verweer. Ze liet een advocatenkantoor een zienswijze indienen, waarin app-verkeer met wethouder Maarten van Ooijen een belangrijke rol speelde, zo blijkt uit documenten die openbaar zijn geworden na een Woo-verzoek van de Telegraaf.
In de zienswijze werd een uitdraai van Whatsapp toegevoegd waarin Van Ooijen toezegde dat de woonarken daar mochten blijven liggen totdat er een andere oplossing gevonden werd. Zo zou een appje van 4 augustus 2020 luiden: “Je kunt de boten stevig vastleggen en wij gaan samen zoeken naar een duurzame (roei/?)oplossing. In ieder geval gaan we aan jou officieel liggeld factureren en mag je in de Industriehaven blijven liggen totdat we een andere oplossing hebben. Probeer je te focussen op je bedrijf en probeer X (naam weggehaald i.v.m. privacy, red.) te negeren, die gaan we niet meekrijgen en geeft te veel negatieve energie. Ze liggen morgen stevig vast.”
Toen de gemeente deze zienswijze las bleek er echter iets niet te kloppen. Ze herkende dit, en andere appjes van Van Ooijen helemaal niet. Wat bleek; die appjes bestonden op deze manier ook helemaal niet. Verschillende appjes waren volgens Nobels per ongeluk door een andere advocaat verkeerd samengevoegd, en op deze manier in de zienswijze terechtgekomen. Nobels geeft aan dit te betreuren. De gemeente Utrecht laat weten zich nog te beraden op wat ze hiermee aan moet.
De gemeente laat verder weten dat er sinds een paar maanden een zogenoemd handhavingstraject loopt. Want hoewel er beperkt tot geen contact is geweest tussen oktober 2020 en juni 2022 blijft de situatie volgens de gemeente gewoon illegaal. “Het enkele feit dat niet direct na 1 oktober 2020 handhavend is opgetreden, maakt niet dat sprake is van een gedoogsituatie. Er is immers nooit gecommuniceerd dat tegen de illegale situatie niet zou worden opgetreden.”
Geëscaleerd
Nobels dient klachten in, heeft aangifte gedaan tegen een ambtenaar vanwege huisvredebreuk – hij zou zonder toestemming een van de arken hebben betreden - en maakt verwijten aan raadslid Pepijn Zwanenberg. Telefonisch laat Nobels weten dat het haar erg hoog zit, ze reageert vaak ook emotioneel op vragen. Nobels probeert al jaren wat te maken van haar woonarken maar dit lijkt dus niet te slagen. Het steekt haar ook dat er een handhavingstraject wordt opgestart en er niet eerst met haar gesproken werd. Terwijl zij meent met de woonarken juist projecten te kunnen steunen die bijdragen aan de stad.
Zo zou de gemeente juist eerder met haar samengewerkt hebben, voor de roeisport, en nu geen verantwoordelijkheid meer nemen. Nobels laat aan DUIC weten dat ze als ondernemer haar heeft nek uitgestoken en dat ze een samenwerking had met de gemeente Utrecht. Die samenwerking zou nu ineens niet meer bestaan.
Dat ze er legaal ligt, staaft Nobels onder meer met facturen waaruit blijkt dat ze gewoon liggeld betaalt aan de gemeente. De gemeente zegt echter dat het betalen van liggeld niks afdoet aan de situatie: “Aan het feit dat de eigenaresse liggeld betaalt, kan zij niet het vertrouwen ontlenen dat de boten in de Industriehaven zouden mogen blijven liggen of dat niet tot handhaving zou worden overgegaan. De betaling van het havengeld wordt berekend aan de hand van het feitelijke gebruik (daarbij wordt geen onderscheid gebruikt tussen legaal of illegaal gebruik).” Ook zou het bestemmingsplan haar bedrijfsactiviteiten daar toestaan, meent Nobels. En omdat Nobels meent dat haar arken er legaal liggen, mag ze die volgens haar ook gewoon verhuren via Airbnb.
De zaak is dus nog niet beslecht. Nobels heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit van de gemeente dat ze nu echt de boten weg moeten halen. De gemeente laat aan DUIC weten het belangrijk te vinden om dit ‘zorgvuldig’ af te handelen. “De bezwaarprocedure behelst een integrale heroverweging van ons genomen besluit, waarin ook nieuwe feiten en omstandigheden worden meegewogen. Op onze besluitvorming over de bezwaren kunnen we nu niet vooruitlopen.”
