Op zondag 6 november wordt de tentoonstelling De getekende stad geopend en het gelijknamige boek gepresenteerd in Het Utrechts Archief. In de tentoonstelling zie je werken van ruim 90 tekenaars uit de 20e eeuw, elke twee maanden komen er nieuwe wijken aan bod. Op DUIC belichten we er de komende weken een aantal van. Deze week: tekening van de Fruithal en Korenbeurs die in 1918 op de plek van het huidige TivoliVredenburg stonden.
De getekende stad: Fruithal en Korenbeurs, 1918
Onze voorstelling van Utrecht in de eerste helft van de 20e eeuw wordt vaak bepaald door zwart-wit foto’s die we kennen uit die tijd. Tekeningen uit deze periode geven een heel ander beeld: de kleding van de Utrechters, de auto’s en de gebouwen zijn vaak verrassend veelkleurig. De plekken zijn soms nog goed te herkennen, maar vaak ook ingrijpend veranderd. Een goed voorbeeld hiervan is te zien op deze tekening van Arend van de Pol (1886-1956) uit 1918. Van de Pol was tekenaar en fotograaf en maakte een grote hoeveelheid stadsgezichten, waarvan Het Utrechts Archief er honderden bewaart. Hij maakte het werk rond 1918 met pen en waterverf.
Overdekte markthallen
Te zien zijn de Fruithal en de Korenbeurs van architect F.J. Nieuwenhuis, die in 1894 werden gebouwd. Deze overdekte markthallen werden gebruikt voor de handel in producten als graan, groenten en fruit. De plek voor de gebouwen kwam vrij nadat de resten van kasteel Vredenburg, die eeuwenlang op deze plek hadden gestaan, waren gesloopt en de kade van de Willemsbrug tot de Catharijnebrug was verlengd. De rijk gedecoreerde markthallen waren onderling verbonden door een monumentaal hek. Op het plein tussen de gebouwen vonden allerlei activiteiten plaats, zoals kermissen met wilde dieren en een van de eerste filmvoorstellingen. Naast de gebouwen zien we op de tekening spelende kinderen, een man met een handkar. De details zijn goed te zien op de website van het archief.
Sloop en nieuwbouw
De Fruithal, links op de tekening, werd in 1919 afgebroken om plaats te maken voor het eerste vaste jaarbeursgebouw op het Vredenburg. De Korenbeurs volgde in 1928 toen het tweede jaarbeursgebouw verrees. In de jaren ’70 werd de stadsbuitengracht op deze plek gedempt, verhuisde de Jaarbeurs en werd muziekcentrum Vredenburg hier gebouwd. Inmiddels is het water terug én zijn ook de trappen die we op de voorgrond van de tekening zien hersteld.
De tentoonstelling De getekende stad opent op zondag 6 november om 14.00 uur, met tekeningen van het noorden en oosten van Utrecht: Meer informatie is te lezen op de website van Het Utrechts Archief.
[caption id=”attachment_224952” align=”aligncenter” width=”1111”]
Archiefbeeld van het terras bij TivoliVredenburg. Foto: DUIC[/caption]
