Het kunstwerk dat boven de ingang van de centrale bibliotheek aan de Neude in Utrecht moet komen is vrijdag gepresenteerd. Intellectual Heritage is een kunstwerk van Maarten Baas. De presentatie gebeurde geheel volgens de coronanormen tijdens een online persconferentie. Voordat het kunstwerk geplaatst kan worden, moet het eerst nog worden gekeurd door de Commissie Welstand en er is een vergunning voor nodig. Eind augustus moet het kunstwerk er hangen.
Dit moet het nieuwe kunstwerk boven de ingang van Bibliotheek Neude worden
In het werk wil Baas twee kanten van Utrecht belichten: “Je hebt het hele expressieve, de festivals en het lachen. Dat is allemaal heel tijdelijk. Aan de andere kant heb je de intellectuele wereld, het innerlijke, wat al eeuwenlang met ons meegaat. Die twee werelden horen niet heel erg bij elkaar. Daarom heb ik die clash willen verbeelden.”
Opvallen
De keuze viel op een kunstwerk met een Las Vegas-achtige stijl met daarin klassieke teksten verwerkt. “In het kunstwerk vind je onder andere Shakespeare, Kafka en Sartre, maar ook nijntje. Nijntje past goed bij het standbeeld van de Haas dat al op de Neude staat. De kleuren van het werk zijn geïnspireerd op het glas in lood dat boven de ingang van de bibliotheek te vinden is.”
De opdracht voor het beeld was bovendien dat het opvallend moest zijn, zegt Ton van Vlimmeren, directeur van Bibliotheek Utrecht. “In de oude bibliotheek boven Broese zaten we eigenlijk heel onzichtbaar. Onze vraag aan de kunstenaar was dan ook ‘maak iets dat zichtbaar maakt dat hier iets zit.’” De bibliotheek op de Neude moet meer worden dan alleen een klassiek boekenhuis. “Er gebeurt veel en dat wil je duidelijk maken. Met het kunstwerk laten we zien dat dit een bijzondere plek is.”
Tekst gaat verder onder afbeelding
Eisen
Een van de eisen voor het werk was bovendien dat het het gebouw niet mocht beschadigen. “Het gaat om een Rijksmonument, daar moet je voorzichtig mee om gaan. Samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed hebben wij overlegd over de eisen van het kunstwerk en die zijn allemaal opgenomen in het ontwerp.”
De betrokkenen gaan ervan uit dat het werk een positief advies krijgt van de welstandscommissie. “Als het een goed werk is dat klopt op de plek waar het staat, is er altijd vertrouwen dat genoeg leden van de commissie de waarde van het werk kunnen zien. Het werk is bovendien zonder blijvende sporen ook weer weg te halen.”
Discussie
De kunstcommissie van de bibliotheek is zich ervan bewust dat het kunstwerk voer voor discussie kan zijn. “Bij kunst in de openbare ruimte moet je altijd respect hebben voor de mensen die daar te vinden zijn. Ik ben mij ervan bewust dat het kunstwerk enige reuring kan geven, maar dat is nooit het doel van kunst. Kunst mag schuren, mag ondeugend zijn, maar het moet wel passen.”
Andere kunstwerken in de stad zorgden in het verleden ook al voor de nodige discussie. “Denk aan de Haas op de Neude of bijvoorbeeld het Rietveld Schröderhuis. Een van de kernfuncties van de bibliotheek is bovendien het op gang brengen van de discussie over kunst en cultuur.”
Nadat de Commissie Welstand en Monumenten en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed advies hebben uitgebracht, zal de gemeente besluiten over de vergunning. Dan mogen belanghebbenden ook zienswijzen indienen. In augustus moet het werk er hangen.
Bekijk hieronder de video waarin het kunstwerk wordt gepresenteerd.
https://www.youtube.com/watch?v=1zqG65H8y_Y&feature=youtu.be
