Utrechtse onderzoekers werken aan bloedtest die hartproblemen bij vrouwen beter opspoort

Het UMC Utrecht op Utrecht Science Park. Archiefbeeld DUIC
Het UMC Utrecht op Utrecht Science Park. Archiefbeeld DUIC

Vrouwen met pijn op de borst, kortademigheid of extreme vermoeidheid krijgen niet altijd de juiste diagnose. Dat komt onder andere doordat problemen in de kleinste bloedvaten van het hart bij gewone onderzoeken vaak niet te zien zijn. Onderzoekers van het UMC Utrecht werken daarom aan een bloedtest die deze hartproblemen in de toekomst makkelijker moet kunnen opsporen.

Bij veel vrouwen die met hartklachten naar het ziekenhuis komen, lijken de grote kransslagaders op het eerste gezicht normaal. Toch kan er wel degelijk iets mis zijn. Het probleem kan bijvoorbeeld zitten in de allerkleinste bloedvaten van het hart. Die bloedvaatjes kunnen minder goed werken, waardoor iemand onder meer pijn op de borst krijgt of kortademig kan worden.

Volgens het UMC Utrecht krijgen vrouwen met deze klachten daardoor soms lange tijd geen duidelijke diagnose. Hun klachten worden bijvoorbeeld toegeschreven aan stress of de overgang.

Geen katheter meer nodig

Op dit moment is er voor het vaststellen van dit soort problemen vaak een uitgebreid onderzoek nodig. Daarbij wordt een dun slangetje, een katheter, via een bloedvat naar het hart gebracht. Met medicijnen wordt vervolgens gekeken hoe de kleine bloedvaten reageren.

Dat onderzoek is volgens de Utrechtse onderzoekers belastend, duur en niet overal beschikbaar. Daarom willen zij een veel eenvoudigere manier ontwikkelen: een bloedtest.

Voor die test wordt onderzocht welke kenmerken in het bloed kunnen laten zien of iemand problemen heeft met de kleine bloedvaten van het hart. Daarbij wordt ook kunstmatige intelligentie gebruikt. De onderzoekers willen zo uit miljoenen gegevens de combinatie vinden die het beste voorspelt of iemand de aandoening heeft.

Vooral belangrijk voor vrouwen

Het onderzoek richt zich op een hartziekte die relatief vaak voorkomt bij vrouwen. Het gaat om problemen met de kleinste bloedvaten van het hart, ook wel coronaire microvasculaire dysfunctie (CMD) genoemd.

De onderzoekers hopen uiteindelijk niet alleen sneller te kunnen vaststellen wat er aan de hand is, maar ook beter te kunnen bepalen welke behandeling bij een patiënt past. De bloedtest is op dit moment nog in ontwikkeling en moet de komende tijd verder worden onderzocht en getest.

Het Utrechtse onderzoek maakt deel uit van het internationale Wellcome Leap VISIBLE-programma. Twaalf onderzoeksteams uit verschillende landen werken daarin aan manieren om hart- en vaatziekten bij vrouwen beter te herkennen en behandelen. Voor het programma is in totaal 55 miljoen dollar beschikbaar.