UMC Utrecht werkt aan techniek waarmee patiënten na stemverlies hun eigen stem terugkrijgen

Mensen die bijvoorbeeld door keelkanker hun strottenhoofd en stembanden verliezen, kunnen vaak niet meer op de normale manier praten. Met een stemprothese, een klein ventiel in de hals, kunnen zij weer spreken. Maar hun stem klinkt daardoor vaak anders dan voorheen.

ReVoice moet daar verandering in brengen. Vooraf opgenomen geluidsopnames vormen de basis voor dit model. Het doel is dat het vervormde stemgeluid tijdens het praten direct wordt omgezet naar de herkenbare, oorspronkelijke stem. Een microfoon vangt geluidssignalen op tijdens het spreken. Met behulp van AI worden die direct omgezet in een stem die lijkt op de oorspronkelijke stem van de patiënt.

‘Ik zag een kans’

Het idee ontstond bij Boudewijn Faber, die na strottenhoofdkanker zijn stem verloor. Toen hij hoorde dat hij niet meer op de normale manier zou kunnen praten, besloot hij zijn eigen stem op te nemen. Tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis komt toevallig een delegatie medewerkers langs die zich bezighoudt met kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid. Boudewijn: “Ik zag meteen een kans en heb spontaan mijn idee over AI en het reconstrueren van stemgeluid voor mensen met hoofd-halskanker aan ze verteld.”

Vijf seconden nodig

“Zelf had ik heel veel stemopnames gemaakt. Later ontdekten we: je hebt maar vijf seconden van iemands stemgeluid nodig om met AI een hele stem te kunnen reproduceren. Dat is gelukkig echt weinig. Heel veel mensen hebben dat wel al: een voicemail, spraakbericht via WhatsApp of een vakantievideo op hun telefoon.”

Innovatieteam

Inmiddels werkt Boudewijn samen met hoofd-halschirurg Weibel Braunius en innovatiemanager Mart Schoondermark aan de nieuwe techniek. Het drietal won met ReVoice de Ureka Mega Challenge 2026, een innovatiewedstrijd van het UMC Utrecht. Met het prijzengeld van 50.000 euro kan het team nu een eerste werkend prototype ontwikkelen. Het is nog niet bekend wanneer patiënten de techniek kunnen gebruiken.