Steeds meer leegstand en problemen bij winkelgebieden in Utrecht

Winkelcentrum De Klop is een van de winkelcentra uit de nieuwe plannen. Foto's: Chantal Spaan
Winkelcentrum De Klop is een van de winkelcentra uit de nieuwe plannen. Foto's: Chantal Spaan

Online winkelen, het schrale aanbod en de coronacrisis; de redenen voor de problemen met meerdere winkelgebieden in de stad zijn wel bekend. Maar hoe moet dit opgelost worden? De gemeente heeft een plan gepresenteerd voor zes winkelgebieden die ‘extra aandacht’ verdienen.

De veranderingen in winkelland waren al een tijdje bezig, maar de coronacrisis zorgt voor een stroomversnelling. In de binnenstad staat ondertussen 10 procent van de winkels leeg, en dat is voornamelijk in sommige straten. De Twijnstraat en Lijnmarkt hebben bijvoorbeeld veel minder te maken met leegstand. De Steenweg is weer een voorbeeld van een winkelstraat met veel leegstand.

Twee type winkelcentra

Er zijn volgens de gemeente twee typen winkelcentra in Utrecht die hulp nodig hebben. Kwetsbare winkelcentra in kwetsbare wijken die - ook vóór corona al – niet goed functioneerden en van matige kwaliteit zijn. Dit zijn ook wijken waar als gevolg van corona het risico op verdere verslechtering het meest is toegenomen. Het gaat dan om winkelcentra De Klop, Gagelhof en Vasco da Gamalaan.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_368629” align=”aligncenter” width=”1024”] Winkelcentrum Vasco da Gama[/caption]

De tweede groep betreft winkelgebieden met een groot aandeel niet-dagelijks aanbod, zoals kleding- en schoenenwinkels, boek- en muziekwinkels, winkels met huishoudelijke artikelen, warenhuizen, et cetera. De landelijke beperkingen voor niet-essentiële winkels en horeca hebben in die gebieden grote nadelige effecten. Daarbij gaat het om het centrum/binnenstad, Leidsche Rijn Centrum en Shopping Center Overvecht.

Nu ligt er dus een plan, met de naam Aanpak kwetsbare winkelgebieden. Per winkelgebied is een concept-plan van aanpak omschreven. Dit wordt per winkelgebied samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden verder uitgewerkt. Ook worden er stadsbreed nog maatregelen voorgesteld. Dan is er nog een subsidie beschikbaar gesteld om kleine ondernemingen te steunen om zich naar een meer kansrijke plek te verplaatsen. In totaal gaat er ruim 1 miljoen euro mee gemoeid.

De Klop Overvecht
Zowel op functioneren als kwaliteit scoort dit winkelcentrum slecht. Er is een beperkt aanbod qua omvang maar het is ook qua aanbod en in het onderhoudsniveau slecht. Er worden meerdere maatregelen voorgesteld; initiatieven om leegstand te verhelpen, met vastgoedeigenaren in gesprek gaan over de uitstraling van de panden, zorgen dat de buurtkamer aanwezig blijft en een buurtconciërge aanstellen.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_368624” align=”aligncenter” width=”1024”] De Klop Overvecht[/caption]

Gagelhof Overvecht
Dit winkelcentrum scoort slecht op functioneren doordat het aantal winkels beperkt is, het aanbod schraal is en er sprake is van leegstand en te weinig lokale ondernemers. Ook kunnen de openbare ruimte en het vastgoed wel een upgrade gebruiken. Extra is ook dat het veiligheidsgevoel hier te wensen overlaat. Er wordt voorgesteld om de eenheid van vastgoed en openbare ruimte te verbeteren, de fiets- en voetgangersbereikbaarheid beter te maken en een buurtconciërge aan te stellen.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_368621” align=”aligncenter” width=”1024”] De Gagelhof[/caption]

Vasco da Gamalaan Kanaleneiland
Ook een slechte score voor het functioneren van dit winkelcentrum en de kwaliteit laat volgens het onderzoek te wensen over. Dit is onder andere een gevolg van de slechte uitstraling en verblijfskwaliteit, de onvoldoende functiemix en mobiliteitsknelpunten. Ook kan de veiligheid beter. Maatregelen die voorgesteld worden: upgrade van vastgoed en openbare ruimte, minder afgeplakte ramen, betere verlichting, rommel en verloedering terugdringen. De openbare ruimte moet heringericht worden en er wordt ook weer gedacht aan een buurtconciërge en een winkelcentrummanager.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_368623” align=”aligncenter” width=”1024”] Winkelcentrum Vasco da Gama[/caption]

Leidsche Rijn Centrum
Net nieuw, maar scoort toch slecht op functioneren. Te veel leegstand en te weinig aanbod van dagelijkse producten. Daarom moet er ingezet worden op een mix van winkels, meer ‘fun-functies’ als bowlen of kunstgaleries. De eigenaar van het centrum zou ook graag nog een supermarkt toevoegen.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_280770” align=”aligncenter” width=”1024”] Archieffoto Leidsche Rijn Centrum[/caption]

Shopping Center Overvecht
Geen slechte scores, maar matige kwaliteit. Dit komt vooral door de uitstraling en matige verblijfskwaliteit. Ook zouden er meer lokale ondernemers moeten zijn. De sfeer en uitstraling moeten beter. Er lopen naast de huidige aanpak al langer plannen voor de vernieuwing van dit winkelcentrum.

Tekst loopt door onder afbeelding

[caption id=”attachment_368622” align=”aligncenter” width=”1024”] Shopping Center Overvecht[/caption]

Binnenstad
De binnenstad van Utrecht heeft een eigen samenwerkingsplan, met de naam Morgen Mooier Maken. Dit plan is in samenwerking met de Vereniging van Commercieel onroerend goed eigenaren Utrecht Centrum (VCOC) en Centrummanagement Utrecht (CMU) tot stand gekomen en voorziet in een aanpak om de leegstand terug te dringen.

Vooral rond de Steenweg is de leegstand flink toegenomen. Voor de coronacrisis stonden er in het kernwinkelgebied zo’n 29 panden leeg, dit is nu bijna verdubbeld. Om initiatieven te stimuleren die de leegstand terugdringen en de vitaliteit van belangrijke winkelstraten te versterken is per 15 juni een subsidie beschikbaar. Initiatieven uit de stad kunnen uit deze pot geld krijgen om invulling te geven aan de leegstaande panden.

Dit kan variëren van kunst in de openbare ruimte, tot pop-ups van de Utrechtse creatieve maakindustrie, ambacht, nieuw ondernemerschap en culturele evenementen. Initiatieven voor de lange termijn moeten bijdragen aan een duurzamer en meer divers aanbod van het centrum.