Straatnamen in Utrecht: waar komt de naam Lange Elisabethstraat vandaan?

Afbeelding

In deze rubriek vertellen we het verhaal achter de straatnamen in de stad. Sommige namen zijn voor iedereen bekend, andere juist helemaal niet. Voor alle namen geldt dat ze niet zomaar gekozen zijn. Maar wat is eigenlijk de herkomst van de namen? Dat proberen we te achterhalen. 

De Lange Elisabethstraat is een drukbezochte winkelstraat in het centrum van Utrecht. Deze straat grenst aan de Steenweg en Vredenburg en heeft een lange geschiedenis. Waar komt deze straatnaam vandaan?

De Lange Elisabethstraat bestond al in 1248. In de eerste aanleg van de Lange Elisabethstraat fungeerde het gebied tussen deze straat en Achter Clarenburg als tuin voor de huizen aan Achter Clarenburg. Op de achtererven van de gebouwen aan de Oudegracht zijn de eerste gebouwen aan de Lange Elisabethstraat gebouwd. In de negentiende en twintigste eeuw zijn de meeste gebouwen verbouwd. Tegenwoordig hebben de meeste gebouwen een winkelfunctie.

Lang droeg de Lange Elisabethstraat de naam Nieuwe Steenweg, omdat het een verlengde is van de Steenweg. Maar toen de Utrechtse Evert Zoudenbalch hier in 1491 het St. Elisabethsgasthuis stichtte, veranderde de straatnaam in de Lange Elisabethstraat. Dit weeshuis werd gesticht op de plek waar tegenwoordig de panden van nummers 22 tot en met 32 te vinden zijn.

Zoudenbalch

Zoudenbalch is geboren in 1425 in Utrecht en kwam uit de vermogende familie Zoudenbalch. Hij was een invloedrijke man en vervulde vanaf 1445 belangrijke functies in Utrecht. Zo was hij onder meer verantwoordelijk voor het beheer van de goederen van de Utrechtse Dom en gaf hij advies aan de bisschop. Als grootgrondbezitter had Zoudenbalch ook veel bestuurlijke rechten en was hij in staat burgers te berechten en misdadigers ter dood te laten veroordelen.

Een deel van Zoudenbalchs kapitaal reserveerde hij voor liefdadigheid. De stichting en financiering van het St. Elisabethsgasthuis is daar een voorbeeld van. Dit weeshuis was groot en bestond uit meerdere vleugels, een ruime binnenplaats en een bijbehorende kapel. Het weeshuis verhuisde sinds 1577 meerdere keren, maar is tegenwoordig onder de naam Evert Zoudenbalch Huis gevestigd aan Nieuwegracht 98. Zoudenbalch overleed in Utrecht op 28 maart 1503.