Straatnamen in Utrecht: waar komt de naam Catharijnesingel vandaan?
In de binnenstad van Utrecht ligt de Catharijnesingel. Het is zowel een straat als een singel, maar waar komt de naam eigenlijk vandaan?
De Catharijnesingel was het afgelopen jaar in het nieuws, omdat auto’s en motoren vanaf maart niet meer over de straat onder Hoog Catharijne door kunnen rijden. Dan is de weg namelijk afgesloten door de veelbesproken knip.
Voor het ontstaan van de naam van deze weg gaan we terug in de tijd: naar de heilige Catharina van Alexandrië. De dochter van de gouverneur van het Egyptische Alexandrië stierf in het jaar 305. Catharina was ‘een zeer populaire heilige in de middeleeuwen’, schrijft Museum Catharijneconvent. Ze is de beschermheilige tegen de pest, maar onder andere ook van ‘kloosterzusters, maagden en gehuwde vrouwen’.
In de twaalfde eeuw hadden de johannieters een klooster, kerk en ziekenhuis op de plek van het huidige Vredenburg. De johannieters waren een kloosterorde en de groep zette zich als religieuze gemeenschap vooral in om zieken te verzorgen. De locatie ‘was gewijd aan de heilige Catharina van Alexandrië; die plek heette toen het Catharijneveld en het ziekenhuis het Catharijnegasthuis’, schreef Gilde Utrecht eerder. Het klooster heette het Catharijneconvent.
Uiteindelijk moesten de johannieters verhuizen, omdat keizer Karel V het kasteel Vredenburg op die plek liet bouwen. Dat was in 1529. Maar de naam van Catharina van Alexandrië bleef voortbestaan en dat zien we terug in de Catharijnesingel, maar bijvoorbeeld ook in Hoog Catharijne en Museum Catharijneconvent.
De Catharijnesingel was tot het eind van de negentiende eeuw een belangrijke vaarweg, lezen we op de erfgoedsite van de gemeente. De singel hoorde bij de zogenoemde Keulse Vaart, de ‘belangrijkste’ waterverbinding tussen Amsterdam en Keulen.
De weg langs de singel werd door Napoleon in 1811 onderdeel van de Route Impériale 2 gemaakt. Dat was de route van Amsterdam naar Parijs. Blijkbaar stonden er later die eeuw, in 1830, van de toenmalige Catharijnebrug tot aan het Ledig Erf ruim 1.300 bomen. Bijna al die bomen gingen een eeuw later verloren bij het asfalteren en verbreden van de weg.
