Het is droog in Nederland, heel droog. In Nederland hebben we deze week te maken met meerdere natuurbranden en ook in Utrecht wordt de situatie nauwlettend gevolgd. Bij het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden is de alertheid verhoogd. Zij zijn verantwoordelijk voor het waterpeil, de dijken en de waterkwaliteit in de regio. Vijf vragen over droogte in Utrecht aan woordvoerder van het Hoogheemraadschap, Marc Mathies.
Vijf vragen over droogte in Utrecht: ‘Het grondwaterpeil is laag. Dat is zorgelijk, want de zomer moet nog beginnen’
Wordt er op dit moment al serieus rekening gehouden met mogelijke watertekorten deze zomer?
“We hebben te maken met een droog voorjaar en omdat 2025 ook al droog was, stond het grondwater sowieso al laag. Daarom zijn we extra alert en hebben we het peil al wat hoger gezet. Voorlopig is er nog voldoende aanvoer vanuit de Neder-Rijn en het Amsterdam-Rijnkanaal. Het hangt van het weer af of dat zo blijft. We hebben verschillende maatregelen achter de hand. Soms gebruiken we noodpompen om extra water aan te voeren naar droge gebieden. Op dit moment is dat nog niet nodig. Als het nodig is, kunnen we een oppervlaktewateronttrekkingsverbod instellen om water uit sloten of plassen op te pompen. Maar zover is het nu nog niet.”
In hoeverre is het realistisch dat er de komende maanden beperkingen komen voor bijvoorbeeld het gebruik van kraanwater of het besproeien van tuinen?
“Als waterschap gaan wij niet over kraanwater, maar bij aanhoudende droogte en hoge temperaturen kan een beperking op het gebruik van oppervlaktewater wel een maatregel zijn. Of dat de komende maanden nodig is, is nu moeilijk te voorspellen. Door klimaatverandering zien we wel vaker extremere omstandigheden. Daarom roepen we mensen op om zuinig met water om te gaan.”
Moeten Utrechters nu al rekening houden met zuiniger omgaan met water?
“Het is altijd verstandig om stil te staan bij je watergebruik. We zien steeds vaker korte, hevige regenbuien waarbij veel water direct wegstroomt. Het helpt als mensen regenwater opvangen, zodat het later gebruikt kan worden. Dat maakt ons minder kwetsbaar in droge periodes. Wanneer je regenwater vasthoudt, bijvoorbeeld door een regenton te plaatsen, kan je dat gebruiken om de tuin te bewateren in droge periodes. Tegels vervangen door groen helpt water beter wegzakken in de bodem en voorkomt dat het snel via het riool wegstroomt. Je auto iets minder vaak wassen helpt ook.”
Jullie geven aan dat er vervroegd is overgegaan op het zomerpeil. Wat betekent dat concreet voor het watersysteem én voor inwoners?
“Door het waterpeil in sloten en kanalen te verhogen, houden we water langer vast voordat het naar zee stroomt. Zo kan het geleidelijk in de bodem trekken. Voor inwoners is dat niet direct merkbaar, maar het helpt wel om de grondwaterstand op peil te houden als de droogte aanhoudt.”
Heeft deze vroege droogte nu al zichtbare effecten in de regio Utrecht?
“Er is op dit moment nog voldoende water in het systeem, maar we zien wel dat het grondwaterpeil laag is. Dat is zorgelijk, zeker omdat de zomer nog moet beginnen. De waarschuwingen voor natuurbranden laten ook zien hoe droog het is. Daarom blijven we de situatie scherp volgen.”
