Mazelenuitbraak ligt op de loer; wethouder noemt dalende vaccinatiegraad in Utrecht ‘zorgelijk’

De vaccinatiegraad voor de prikken uit het Rijksvaccinatieprogramma daalt al een aantal jaar. In 2022 schommelde de vaccinatiegraad bij baby’s en peuters in Utrecht rond de 90 procent. Voor mazelen was de vaccinatiegraad voor kinderen tot 2 jaar 90,6 procent en voor kinderen van tien jaar – het moment van de tweede prik tegen mazelen – 83,2 procent.

Mazelen is in verschillende landen aan een opmars bezig en ook in Eindhoven is er inmiddels een uitbraak van de ziekte. GroenLinks, VVD, PvdA en CDA zijn daarom bezorgd over de dalende vaccinatiegraad en vroegen de wethouder hoe het college van B&W hier over denkt.

‘Niet te onderschatten’

“Natuurlijk is het zorgelijk dat de vaccinatie daalt en dat er daardoor nieuwe uitbraken zijn van infectieziekten waarvan we dachten dat we die overwonnen hadden”, aldus wethouder Eelco Eerenberg. Hij geeft aan dat de GGD in de regio Utrecht voorbereid is op het beheersen van een mogelijke infectie.

“De mazelenuitbraak die op dit moment aan de hand is, is niet te onderschatten. Dat geldt overigens ook voor kinkhoest (…). De voorbereiding op hoe zo’n infectie te beheersen, ligt bij de GGD”, aldus Eerenberg. “Ze hebben daar draaiboeken voor en die worden op dit moment allemaal geactiveerd. Die zijn in staat van paraatheid.”

Vertrouwen

Volgens Eerenberg is het lastig om de vaccinatiegraad weer verder omhoog te krijgen. “Dat gaat niet alleen over prikken zetten, maar ook over vertrouwen in instituties”, legt hij uit. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat er verschillende redenen zijn waarom mensen zich niet laten vaccineren.

Eerenberg: “Dat gaat soms over dat mensen zeggen: ‘Die ziekte bestaat niet meer’, soms gaat het over dat mensen twijfelen over vaccins, maar mensen zeggen ook verrassend vaak: ‘Die overheid geloof ik niet meer’. We hebben hier met elkaar echt werk te doen.”

Aanpak

De gemeente werkt samen met de andere grote steden en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het verhogen van de vaccinatiegraad. In Utrecht wordt momenteel gewerkt aan een vaccinatiecampagne gericht op bewoners van de stad. “Zal niet gaan over laat je prikken, want daarmee bereik je mensen die dat toch wel wilden, maar die veel meer gaat over het herstel van vertrouwen”, zegt Eerenberg.

In wijken waar de vaccinatiegraad gemiddeld lager is, worden ook gerichte maatregelen genomen. Zo worden ‘sleutelpersonen’ ingezet, die mensen in de wijk kennen, om de boodschap over te brengen.

Rijksvaccinatieprogramma

Tot slot blijkt dat vooral een grote groep kinderen gemist wordt bij de tweede prik, die op negen- of tienjarige leeftijd wordt gegeven. Vanaf 1 januari 2025 gaat daar landelijk iets aan veranderen, zegt Eerenberg. “Het Rijksvaccinatieprogramma gaat wijzigen op 1 januari 2025. Dat betekent dat de tweede prik op driejarige leeftijd wordt gegeven. Dat gaat enorm helpen, want dan zitten mensen nog een beetje in de ‘vaccinatieflow’.”