Parlementaire commissie kritisch over Utrechtse moskee alFitrah

De alFitrah-moskee in Overvecht. Foto: DUIC
De alFitrah-moskee in Overvecht. Foto: DUIC

De parlementaire ondervragingscommissie is in haar eindrapport kritisch over de Utrechtse moskee alFitrah. De commissie deed onderzoek naar ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen van Nederlandse religieuze instellingen en de situatie bij alFitrah werd daarbij als een van de voorbeelden gebruikt.

Imam Suhayb Salam van de Utrechtse moskee alFitrah botste eerder dit jaar hard met parlementaire commissie. De bestuursvoorzitter en geestelijk leider van de Stichting alFitrah werd opgeroepen als getuige in het onderzoek naar ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen. Zijn stichting ligt al langer onder het vergrootglas. Salam vond de ontmoeting maar een ‘schijnvertoning’ en ‘poppenkast’.

Kritisch

Over de Utrechtse moskee schrijft de commissie: “De stichting heeft vanaf het begin geen medewerking wensen te verlenen en heeft de indruk gewekt zoveel mogelijk het werk van de commissie tegen te willen werken […] De uiteindelijk verstrekte informatie is uitermate summier en zelfs onvolledig te noemen en heeft aan het licht gebracht dat Stichting alFitrah beschikt over een zeer onvolledig ingerichte administratie en dat de werkwijze van het bestuur van de stichting onprofessioneel en verre van transparant is.”

Uit de door de commissie onderzochte casus alFitrah blijkt dat de Stichting alFitrah in de onderzochte periode 2010-2019 in totaal ruim 1,4 miljoen euro uit Koeweit heeft ontvangen. De commissie schrijft daarover: “Hoewel volgens de heer Salam het geld bestemd was voor de financiering van het pand is niet vast te stellen of het daadwerkelijk alleen daarvoor is gebruikt.” Er is niet alleen kritiek op de geldstromen, maar ook op het ‘dogmatische’ onderwijs dat er wordt aangeboden.

Overigens werd niet alleen alFiitrah behandeld maar die wordt wel als opvallend bestempeld. De commissie schrijft: “De onderzoeksopdracht bleek geen eenvoudige. Het onderzoek heeft veel teweeggebracht in de samenleving. Het leidde tot controverses en zelfs tot rechtszaken en een aangifte in de casus alFitrah.”

Algemene conclusies

De commissie laat weten dat beïnvloeding uit onvrije landen zeker gebeurt. Het vindt plaats op verschillende manieren, bijvoorbeeld door het oprichten, besturen en financieel ondersteunen van moskeeën en aanverwante stichtingen, zoals informele moskeescholen, in Nederland.

De organisaties die worden opgericht, hebben vaak dezelfde politiek-religieuze visie als de financiers, waardoor de boodschap wordt versterkt en geprofessionaliseerd. Beïnvloeding vindt ook plaats door het scholen, uitzenden en betalen van imams en predikers. Een andere manier is het uitgeven en verspreiden van literatuur, lesmethodes en wervingsmateriaal.

In diverse situaties is het zo, meldt het eindverslag, dat de betaler bepaalt. “De bevindingen geven ons absoluut reden tot zorg. Het is dan ook met die urgentie dat de commissie dit verslag aanbiedt”, zei voorzitter Michel Rog bij de overhandiging van het eindverslag aan Kamervoorzitter Khadija Arib.

Het is nu aan de politieke partijen om conclusies te trekken over de bevindingen en om eventuele maatregelen te nemen.