Ruim honderd klimaatactivisten werden afgelopen vrijdag in Utrecht gearresteerd, maar was het optreden van de politie en gemeente wel proportioneel? Daar zijn twijfels over. Verschillende politieke partijen vragen om opheldering aan burgemeester Sharon Dijksma.
Politiek vraagt opheldering over politieoptreden tegen Utrechtse klimaatactivisten
Update: Burgemeester Dijksma verdedigt het politieoptreden tegen de klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Lees het artikel hier.
Klimaatactivisten van Extinction Rebellion hebben vrijdagochtend op verschillende plekken in Utrecht gedemonstreerd. Er was één plek waar een demonstratie was aangemeld, dat was het Jaarbeursplein. Maar ook op andere plekken werd er actie gevoerd. De actievoerders spreken daarbij van ‘vreedzame, burgerlijke ongehoorzaamheidsacties’.
Dit was tegen het zere been van de autoriteiten. Meer dan 100 mensen werden gearresteerd. De arrestanten werden in verschillende stadsbussen naar het cellencomplex in Houten vervoerd waar ze tussen de acht en elf uur bleven.
De fracties van GroenLinks, Partij voor de Dieren, SP en PvdA vinden het oppakken en vervolgens urenlang vasthouden van tientallen vreedzame activisten buitenproportioneel en vragen om opheldering bij de gemeente.
Wat is er allemaal gebeurd?
De kritiek van Extinction Rebellion en de vragen van de politieke partijen gaan onder andere over de reden van arrestaties. Verschillende groepen maar ook individuele demonstranten werden gearresteerd.
Zo werd een groep van tientallen demonstranten op de Zeedijk ingesloten. Voordat ze gearresteerd werden maakte de politie bekend dat ze opgepakt zouden worden op basis van APV hoofdstuk 2 lid 1. Daarmee zouden de demonstranten zich schuldig hebben gemaakt aan het niet opvolgen van een bevel van de politie om hun weg te vervolgen of zich te verwijderen.
Tekst gaat verder onder afbeelding
[caption id=”attachment_361758” align=”aligncenter” width=”1920”]
Een deel van deze actievoerders liep kort daarvoor op de rijbaan, daarbij werden individuele aanwezigen aangesproken om op de stoep te gaan lopen. Hierbij duwden leden van de Mobiele Eenheid ook mensen de stoep op.
Toch zaten bij de ruim honderd arrestanten ook actievoerders die nog niet actief gedemonstreerd hadden. Ook werden sympathisanten opgepakt, die niet eerder op de rijbaan liepen, die hun steun betuigden aan de actievoerders door naar ze te juichen. De actiegroep laat ook weten dat er nooit gesommeerd is dat ze moesten vertrekken. Op Twitter schrijven ze: “Sommigen volgden instructies van de politie juist op, gingen naar aangewezen plek en werden daar aangehouden.”
Een van de vragen van de politieke partijen gaat hier ook over: “Is de burgemeester er zeker van dat alle demonstranten gesommeerd zijn voordat ze werden staande gehouden?”
Naar Houten
Nadat de demonstranten opgepakt waren, werden ze in stadsbussen naar Houten gebracht. De kritiek van de actievoerders is dat ze in de bussen onmogelijk afstand van elkaar konden houden, terwijl ze dat tijdens hun acties wel deden. Aangekomen in Houten konden de arrestanten naar eigen zeggen de eerste uren niet naar het toilet.
De actiegroep schrijft daarover: “De eerste die naar de wc moest, werd verteld dat ze het maar op moest houden. Daarna moesten verschillende vrouwen onder toezicht van mannelijke politieagenten in eigen plastic tasjes en flesjes hun behoefte doen tussen geparkeerde auto’s. De mannen kregen een plek achter de bus toegewezen en gewaarschuwd niet in de plas van de voorgangers te gaan staan of tegen het schrikdraad te plassen.” De arrestanten zouden in de avonduren, deels na de avondklok, verspreid zijn vrijgelaten op verschillende plekken in de provincie.
‘Adequaat’
De politieke partijen willen weten hoe het kan dat dezelfde dag nog een reactie kwam van de gemeente dat het politieoptreden ‘adequaat’ was. “Heeft er al een evaluatie van het politieoptreden plaatsgevonden? Zo ja, kan deze met de raad worden gedeeld? Zo nee, is deze reactie van de gemeente dan niet prematuur?”
Verder vragen de fracties zich ook af waarom de gemeente bewust koos om bij dit protest zo grootschalig op te treden. Ook in Utrecht zijn bijvoorbeeld eerder onaangekondigde demonstraties geweest tegen de coronamaatregelen waarbij tientallen actievoerders door de stad liepen, daarbij vonden niet dit soort massale arrestaties plaats. “Waarin verschilt de actie van afgelopen vrijdag van dit soort demonstraties wat een dergelijk grootschalig optreden volgens de burgemeester rechtvaardigt?”
GroenLinks, Partij voor de Dieren, SP en PvdA roepen de burgemeester op, vanwege de actualiteit, de vragen binnen een week te beantwoorden.
