Utrecht: misschien wel de ideale stad voor de 21e eeuw

Afbeelding

Na jaren solliciteren kon de champagne worden ontkurkt: Utrecht krijgt de Tourstart van 2015. Jan Jansen en Joop Zoetemelk werden opgetrommeld om samen met tourdirectie en Aleid Wolfsen op OV-fietsen van het station naar het stadhuis te fietsen. Een geregisseerd persmoment dat al meteen Utrechts kneuterig overkwam. Behoedzaam was gekozen voor een route via de Mariaplaats. Via de hoofdroute Smakkelaarsveld-Vredenburg zou het gezelschap hopeloos zijn vastgelopen in een typisch Utrechtse fietsverkeersopstopping.

Over anderhalf jaar zijn de ogen van de wereld gericht op Utrecht. We hebben nog even tijd om daaraan te wennen. Want Utrecht houdt helemaal niet van zulke aandacht. Liever worden we verkozen in de top-10 van meest ondergewaardeerde steden van Europa. Utrechtse kunstenaars moeten het vooral hebben van de status van ‘best bewaarde geheim’: van Dick Bruna tot Kyteman, allemaal groot geworden door lekker te rommelen in een stil hoekje, door klein te blijven. Maar in de hectiek van de Tourkaravaan zal zulke bescheidenheid niet beklijven.

Utrecht gaat zich profileren als fietsstad nummer 1, las ik. Hoe zal dat gebracht worden? Je ziet de helikopterbeelden al voor je: vanaf de Dom en de Oudegracht uitzwaaiend naar het startpunt bij de Jaarbeurs, de camera glijdt over het dan net geopende Muziekcentrum en Stadskantoor, het nieuwe Centraal Station – pardon: de OV-Terminal – die bijna klaar is. Daartussen die enorme mierenhoop aan geparkeerde fietsen, hoe leg je dat uit? Haastig roepen dat hier gebouwd wordt aan de grootste fietsenstalling ter wereld en alle troep dus straks niet meer te zien is? Dat zou een gemiste kans zijn.

Dit rijwieloerwoud toont juist het succes en de dynamiek van Utrecht als fietsstad nummer 1. De enorme groei van het fietsverkeer is op zich al een kwaliteit: fietsen maakt de stad schoner, gezonder en meer ontspannen dan elke andere vorm van vervoer. Maar daarachter ligt een sterker verhaal.

Utrecht heeft wat nodig is om in deze tijd een toonaangevende stad te worden. Een stad met minder auto’s heeft minder ruimte nodig voor verkeer en parkeren. In zo’n compacte stad is meer draagvlak voor kleinschalige bedrijvigheid, horeca en andere ontmoetingsplekken. Die maken de stad tot een uitstekende vestigingsplaats voor de creatieve klasse, meer dan ooit de motor achter vernieuwingen in economie en samenleving. En juist in een middelgrote stad als Utrecht ontstaan de toevallige ontmoetingen en onconventionele samenwerkingen die tot nieuwe ontwikkelingen leiden. Bij zo’n moderne levendige stad hoort een gezond portie rommeligheid.

Utrecht, misschien wel de ideale stad voor de 21e eeuw.

Pieter Akkermans

Nieuw Utrecht

In deze reeks columns over de stad nemen leden van de vereniging Nieuw Utrecht bij toerbeurt de pen ter hand.

Meer weten over Nieuw Utrecht? Ga naar de website of volg ons op Facebook.