Utrecht volgens FNV-onderhandelaar Marieke Manschot: ‘Ik sluit niet uit dat de steden opnieuw gaan staken’

Foto: Bas van Setten
Foto: Bas van Setten

Vuilnismannen en -vrouwen uit heel Nederland zijn woensdag 15 februari naar het Jaarbeursplein gekomen om te demonstreren. Dat deden ze omdat er nog geen akkoord is tussen de vakbonden en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de werkgever van mensen van de vuilnisophaaldiensten. Het doel van onder meer vakbond FNV is een loonsverhoging van 12 procent, maar het laatste VNG-bod is 5 procent erbij dit jaar en nog eens 3 procent in 2024. Om hun doel te bereiken, legden de vuilnismannen in Utrecht van 31 januari tot en met 6 februari hun werk neer. Bergen vuilniszakken, doordrenkt karton en pikkende meeuwen; het vuilnis stapelde zich snel op. Marieke Manschot is FNV-bestuurder en eerste onderhandelaar over de cao Gemeenten. Uiteraard was ze bij de Utrechtse demonstratie en ze stond meerdere keren op het podium. We vroegen Marieke waarom ze deze baan zo leuk vindt en wat haar lievelingsplek is in Utrecht.

Wat moet er, naast een hoger loon, nog meer veranderen?
“Verlof en vitaliteit, want de cao Gemeenten heeft geen vitaliteitsbeleid in de cao. Dat gaat niet alleen om ouderen, maar bijvoorbeeld ook om jongeren met een gezin of om mantelzorgers. Maar denk ook aan mensen die eerder willen stoppen met werken of iets minder willen werken. We zien dat een deel van de 63-jarigen gewoon omvalt. VNG weigert op dit moment een collectieve regeling in de cao. Dat is vervelend, maar het loon loopt achter ten opzichte van andere overheidscao’s. Voor deze crisis hadden mensen al moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Mensen worden zo uiteindelijk gewoon weggekaapt op de arbeidsmarkt. En die arbeidsmarkt wordt natuurlijk steeds krapper en krapper. Je zal als werkgever wat moeten doen. Hou ze maar binnen of werf ze.”

Wat vind je zo leuk aan deze baan?
“Je weet gewoon voor welke mensen je het doet. Je doet het natuurlijk voor al die mensen, maar dit is echt de groep die dit het meest nodig heeft. Ik trek al maanden met hen op. Het is zo’n hechte club geworden. Het is fantastisch om met ze te werken. Ik ga er gewoon een hele goede cao uit slepen en ik ga niet voor minder. Ik hoop ook dat Utrecht zich sterk maakt voor een goede cao. En ik hoop dat Linda Voortman (wethouder in Utrecht, red.) zich daar ook sterk voor maakt. Zoals ik op het podium op het Jaarbeursplein zei: ‘Ga maar weer rekenen; ga maar terug naar die rekentafel en haal daar iets goeds uit.’”

Wat vond je van de demonstratie op het Jaarbeursplein?
“De sfeer was goed. Het moest op het Jaarbeursplein zijn, want bij een demonstratie voor het hele land kom je al snel in Utrecht terecht. We doen hier al veel acties en zijn hier kind aan huis. Verder merk je dat het ook heel spannend is voor de mensen die hebben gestaakt of nog gaan staken. Ze vragen zich af hoe het gaat lopen de komende dagen. De dagen dat ze staken krijgen ze minder betaald bijvoorbeeld, maar ze vragen zich ook af wat er vanuit hun werkgever gezegd gaat worden. Het is alles bij elkaar. En ze laten het werk even los. Dat is natuurlijk ook heel raar voor ze, want ze zijn gewoon trots op hun werk.”

Wat vond je ervan dat Utrecht de eerste stad was die een week lang staakte?
“Dat was fantastisch. Almere was de eerste met twee dagen staken, maar de staking in Utrecht werd landelijk qua media ontzettend goed opgepakt. Die staking heeft een soort kettingreactie veroorzaakt bij andere gemeenten en steden. Daardoor zijn zij gaan denken: ‘Wij kunnen nu niet achterblijven.’”

Er zijn nieuwe stakingen aangekondigd in onder meer Rotterdam, Maastricht, Den Bosch en Leiden. Gaat er in Utrecht ook nog een keer gestaakt worden?
“Als er niks behoorlijks uit de onderhandelingen komt, sluit ik niet uit dat de steden die al hebben gestaakt dat gewoon weer gaan doen.”

Wat is je lievelingsplek in Utrecht?
“Ik vind het centrum prachtig, ook al zegt iedereen dat natuurlijk. De sfeer met de grachten is uniek. In Den Haag zijn bijvoorbeeld bijna alle grachten gedempt. In Utrecht zijn ze nog helemaal intact en zie je wat voor mooie functie ze hebben. Dat water in het centrum vind ik prachtig.”

Utrecht is…
“…een stad die zich op de kaart heeft gezet met de eerste grote, echt lange staking.”