Er wordt al jaren gesproken over de invulling van Rijnenburg en Reijerscop in Utrecht en het plan is nu bekend. Er zijn zes scenario’s gepresenteerd en de gemeente Utrecht heeft er een ‘zevende scenario’, in de vorm van een visie, van gemaakt.
Utrecht presenteert visie voor energielandschap Rijnenburg en Reijerscop
De belangrijkste punten uit de visie: minimaal 15 jaar plek voor zonnevelden en windmolens, extra voorwaarden om geluid en slagschaduw te beperken voor 11 windmolens en een deel van de opbrengst moet naar de bewoners en omwonenden gaan. Het betekent dat er tot minimaal 2030 geen woningbouw zal zijn in Rijnenburg.
Sinds 2016 is de gemeente Utrecht in gesprek met bewoners en omwonenden, grondeigenaren, initiatiefnemers en andere betrokkenen over het energielandschap. De belangrijkste conclusie was dat er voorkeur is voor een energielandschap, meer dan alleen energieproductie in het gebied. Maar er zijn veel zorgen over geluidshinder en slagschaduw. Daarnaast willen bewoners het agrarisch karakter graag behouden.
Wethouder Lot van Hooijdonk heeft haar plannen woensdagochtend gepresenteerd voor Rijnenburg en Reijerscop, het gebied aan de zuidkant van de A12 en aan de westkant van de A2 bij knooppunt Oudenrijn.
Scenario’s en visie
De gemeenteraad heeft de wethouder opgedragen om 4 scenario’s te maken. De wethouder presenteerde er 6 én een visie. De scenario’s waren namelijk niet optimaal en daarom heeft de wethouder gekeken of op basis van de reacties op de scenario’s een beter ‘zevende’ scenario mogelijk was: de visie op het energielandschap.
“Dit is ons inziens gelukt. Hiermee zijn uiteraard niet alle zorgen weggenomen, maar wij denken wel dat er in deze visie meer recht is gedaan aan de uitkomsten van het participatieproces”, aldus de wethouder.
Belangrijk is dat de gemeente Utrecht maar beperkt grondeigenaar is in dit gebied en daarmee vooral een publiekrechtelijke rol heeft: het realiseren van energieproductie en de keuze voor waar en hoeveel (binnen de door de gemeente geschetste kaders) is dus aan de markt.
Visie
Ontwikkelaars krijgen in het voorstel van de gemeente ruimte voor maximaal 11 windmolens en 227,5 hectare zonnevelden. Voorwaarde is dat deze geplaatst worden op minimaal 800 meter afstand van de woonwijken van De Meern, Nieuwegein en IJsselstein.
Hiermee kan voor 96.000 huishoudens elektriciteit worden opgewekt. Dat is bijna 10 procent van de huidige vraag naar warmte en elektriciteit in Utrecht en 10 keer zoveel duurzame energie als nu geproduceerd wordt in de gemeente.
Het conceptvoorstel van de gemeente is onder te verdelen in 4 onderwerpen: zonne-energie in Rijnenburg, windenergie in Rijnenburg en Reijerscop, de verbetering van het landschap, natuur, recreatieve routes en de opbrengst energieproductie.
Hieronder een gedetailleerde omschrijving van de visie van de gemeente Utrecht.
Zonne-energie
De zonnevelden in Rijnenburg moeten minder zichtbaar worden door rietkragen en langs de randen van de zonnevelden moet ruimte blijven voor natuurontwikkeling. De sloten en stroken land worden niet aangepast.
De zonnevelden moeten vooral in het noorden van Rijnenburg komen, omdat er dichtbij een aansluitpunt op het energienet is. Daarnaast is er in dit stuk meer kans voor natuurontwikkeling rond de zonnevelden dan de meer zuidelijke hoger gelegen gebieden.
Utrecht wil zelf ook grond beschikbaar stellen voor de productie van duurzame energie. Daarom is de Nedereindse Plas toegevoegd aan het gebied. Mogelijk is de zone langs de A12 nodig om energieproductie op de Nedereindse Plas haalbaar te maken.
Dit conceptvoorstel maakt mogelijk dat initiatiefnemers maximaal 163 Megawatt (MW) energie kunnen opwekken door zonnepanelen in Rijnenburg. Daarvoor is ongeveer 227,5 ha nodig.
[caption id=”attachment_309495” align=”aligncenter” width=”992”]
Windenergie in Rijnenburg en Reijerscop
Het grootste kritiekpunt voor de inrichting van het gebied is de komst van windmolens. De zorgen zijn rond het geluid en de slagschaduw. Utrecht wil daarom strengere eisen stellen bovenop de wettelijke normen rond overlast van windmolens.
Het gebied waar windmolens kunnen komen, is kleiner dan in de eerdere scenario’s. De afstand tot de woonwijken is groter omdat geluid en slagschaduw in de omgeving moet worden beperkt. Windmolens zijn in de visie alleen mogelijk op minimaal 800 meter van de woonwijken, de windmolens moeten zo stil mogelijk zijn en de bewoners van de polders zouden de mogelijkheid moeten krijgen om zelf aan te geven wanneer hinderlijke situaties zijn.
Dit conceptvoorstel geeft ruimte aan initiatiefnemers om maximaal 44 Megawatt (MW) energie op te wekken met windmolens in Rijnenburg en Reijerscop. Dat betekent dat er maximaal 11 grote windmolens kunnen komen.
[caption id=”attachment_309497” align=”aligncenter” width=”994”]
Landschap, natuur en recreatieve routes
Het landschap, de natuur en de recreatieve routes moeten volgens de gemeente Utrecht worden verbeterd. Zo moeten bestaande landschapsstructuren met hoge ecologische waarde worden behouden, sloten en vaarten verbreed en brede rietkragen in de oevers komen. Daarnaast wordt onder meer gestuurd op natuurvriendelijk beheer van de plantengroei tussen en rond de zonnepanelen. De agrarische functie blijft in Reijerscop volledig behouden.
Betrokkenen hebben aangegeven dat zij graag meer fiets- en wandelroutes in het gebied willen. Het college wil hier graag gehoor aan geven en heeft 4 recreatieve routes voor ogen. Of ze alle 4 gerealiseerd worden, is een financiële kwestie. In het noordelijke deel van Rijnenburg is in het conceptvoorstel ruimte voor roeiwater, maar de komst daarvan is onzeker.
[caption id=”attachment_309498” align=”aligncenter” width=”990”]
Opbrengst
Met het voorstel voor het energielandschap kan voor 96.000 huishoudens elektriciteit worden opgewekt. Dat is bijna 10 procent van de huidige vraag naar warmte en elektriciteit in Utrecht en 10 keer zoveel duurzame energie als nu geproduceerd wordt in de gemeente.
Het energielandschap levert geld op voor energiebedrijven, maar een deel moet ten goede komen aan het gebied. Dat moet via een omgevingsfonds waarbij bewoners mogen meebeslissen over waar dit bedrag aan besteed wordt.
Initiatiefnemers worden daarnaast in het voorstel verplicht om een financieel aanbod te doen aan de mensen die in de buurt van windmolens wonen. Dit geldt voor Utrechters en mensen in omliggende gemeenten. Niet alleen grondeigenaren krijgen een vergoeding als op hun grond een windmolen wordt geplaatst. Ook andere grondeigenaren in de directe omgeving hebben daar recht op.
Bewoners en omwonenden kunnen ook investeren in de energieopwekking (windmolens en zonnevelden) en zo ook delen in de winst.
Hoe nu verder
De komende maand bespreekt de gemeente Utrecht de visie met bewoners, de provincie Utrecht en de buurgemeenten Nieuwegein, IJsselstein, Montfoort en Woerden. Ook wordt er een second opinion uitgevoerd op de getallen en berekeningen. Daarna worden 6 scenario’s met de definitieve visie aangeboden aan de Utrechtse gemeenteraad. Naar verwachting neemt de raad eind 2019 een besluit.
De uitvoering van het gebied start op z’n vroegst in 2021.
Waarom eigenlijk geen woningbouw in Rijnenburg en Reijerscop? Lees het hier.
