Zorgen over strengere nieuwe regels voor bevoorrading centrum Utrecht: ‘Wat is het probleem?’

Concreet wil de gemeente het gebied waar venstertijden gelden fors uitbreiden. Nu gelden de regels alleen in het voetgangersgebied, maar vanaf 1 januari 2026 wil de gemeente ze invoeren voor het hele gebied binnen de singels.

Op dit moment mogen bestel- en vrachtwagens in het voetgangersgebied alleen laden en lossen tussen en 6.00 en 11.30 uur. Vanaf 1 januari wil de gemeente het gebied waar deze venstertijden gelden fors uitbreiden, zo hebben de regels straks betrekking op het hele gebied binnen de singels, en de tijden waarbinnen geladen en gelost mag worden beperken van 06.00 tot 10.00 uur. Als bestuurders van een vrachtauto of bestelbus buiten deze tijden het gebied in willen rijden, moeten zij een vergunning aanvragen.

Tekst loopt door onder de foto

Ondernemers die gebruikmaken van een elektrisch voertuig kunnen vanaf het begin een ontheffing krijgen voor de venstertijden. De gemeente hoopt dat vervoerders hierdoor sneller overstappen op zo’n auto die ‘minder overlast veroorzaakt’. “Ook moedigen we vervoerders aan om over te stappen naar alternatieve manieren van bevoorrading, zoals met kleinere voertuigen, vrachtfietsen, bevoorrading over water of door het bundelen van goederen bij de stadsdistributiecentra”, schrijft het college van B&W.

Naast de venstertijden gaat de gemeente ook strengere eisen stellen aan de voertuigen door middel van een algeheel vrachtautoverbod in vrijwel de gehele binnenstad en een gewichtsbeperking voor de drie toeleveringsgebieden rondom Mariaplaats, Janskerkhof en Twijnstraat. Zo mogen in het gebied rond de werven, vanaf 1 januari alleen nog kleinere bestelwagens komen om de historische kelders niet te veel te belasten. 

Ondernemers

Ondernemers en binnenstadsbewoners zijn niet enthousiast over de plannen. Volgens Frans Mekel, bewoner en eigenaar van meubelwinkel Kwartier, is de lucht in de binnenstad nog nooit zo schoon geweest. “Doordat het gebied tegenwoordig autoluw is, kunnen klanten de meubels niet meer ophalen en moet ik alle meubels bezorgen. Ook moet ik eerder in de winkel zijn, omdat mijn leveranciers al vroeg komen.”

Mekel maakt zich ook zorgen over de aantrekkelijkheid van de binnenstad. “Het aantal winkels neemt af. Als de gemeente een levendige binnenstad wil, moeten ze ervoor zorgen dat de binnenstad behoorlijk bevoorraad kan worden.”

Tekst loopt door onder de foto

Jos de Winter, eigenaar van horecabedrijf Dikke Dries, vraagt zich af waarom de gemeente überhaupt de maatregelen neemt: “Waarom kun je niet overdag laden en lossen? Wat is het probleem? Als de venstertijden nog meer worden beperkt, gaan mijn leveranciers het niet voor elkaar krijgen”.

Jeroen Roose van Leijden, centrummanager in Utrecht, heeft meer begrip voor de ambities van de gemeente, maar hij ziet ook uitdagingen. Roose van Leijden snapt dat de gemeente het centrum schoner en veiliger wil maken en pleit voor bescherming van kwetsbare plekken zoals de werfkelders. Toch kijkt hij ook kritisch naar de plannen: “Er zijn nog nauwelijks geschikte voertuigen waarmee ondernemers kunnen voldoen aan alle nieuwe eisen.”

Ook brancheverenigingen TLN en evofenedex zien praktische problemen. Vooral voor het bezorgen van gekoelde producten zijn er nog bijna geen voertuigen die aan de regels voldoen. Ook kunnen sommige elektrische bestelauto’s volgens de brancheverenigingen onbedoeld een boete krijgen omdat het niet altijd duidelijk is wanneer ze het centrum in mogen. 

Bewoners 

Binnenstadsbewoner Barbara Schouten woont aan de Oudegracht, even buiten het winkelgebied. Op dit moment gelden er bij haar huis nog geen venstertijden. Het invoeren ervan noemt ze ‘een ingrijpende maatregel’ van de gemeente.

“Hoe kan hier straks nog iemand komen om een klus te doen? Ik had het erover met de reparateur van mijn vaatwasser. Hij zei geen reparaties meer te doen in de binnenstad als het nieuwe beleid er komt. Ook alle bedrijven die onderhoud uitvoeren aan de (monumentale) panden in de binnenstad moeten steeds weer ontheffingen aanvragen. Dat kost niet alleen tijd, maar ook veel geld dat uiteindelijk door de bewoner betaald moet worden. Ik heb de indruk dat nog maar weinig mensen zich bewust zijn van de impact van het nieuwe beleid”.

Ook De Winter vindt het wonen in de binnenstad er niet aangenamer op worden. “Ik vind gewoon dat ik naar mijn woning moet kunnen rijden als ik om 17.00 uur een bed wil verhuizen. In 99 procent van de steden ben je als binnenstadbewoner gewoon welkom.”

Wassenneus

Voordat de gemeente de maatregelen invoert is zij in gesprek gegaan met ondernemers en bewoners. “Ik ben vorige week naar een overleg geweest”, zegt Schouten. “Er waren vrij weinig mensen. De mensen die er waren, hadden er bij toeval over gehoord. Iedereen was overvallen.”

Het is een wassenneus volgens Mekel, ‘Excel-management van de gemeente’ noemt hij het. “De gemeente is verplicht overleg te voeren. Wat gezegd wordt, is niet belangrijk. Alles afgevinkt, klaar.” Het is een gevoel dat De Winter beaamt: “Ze hebben lak aan de ondernemers en bewoners. Ze doen of er inspraak is, maar alles is al bepaald.”

Twaalf nieuwe ambtenaren

“De gemeente heeft al twaalf mensen aangenomen om de ontheffingen te verwerken”, zo hoorde Schouten tijdens de bijeenkomst met de gemeente. “Voor ondernemers en binnenstadbewoners wordt het nu verplicht voor alle leveranciers, reparateurs, onderhoudsmensen en allen die hun diensten met vrachtauto’s en bestelbusjes leveren, een vergunning aan te vragen. Moet je nagaan wat een bureaucratische papierwinkel dat gaat worden voor ondernemers en bewoners. En welk probleem lossen we hier nu eigenlijk mee op”, vraagt Schouten zich af. 

De gemeente zegt in een reactie dat de nieuwe regels samen met ondernemers, bewoners en vervoerders samen zijn ontwikkeld. Ook zegt een woordvoerder te begrijpen dat het onderwerp vragen oproept. Ook nu nog wordt gesproken met de betrokkenen over de manier waarop het nieuwe beleid wordt uitgevoerd.

“We zijn nu actief in gesprek en verzamelen reacties, zodat we die kunnen meenemen in de verdere uitwerking. Het proces is dus nog niet afgerond.” Het lijkt er dus op dat de nieuwe regels nog niet in beton zijn gegoten. Wie wil reageren op de plannen kan dat tot en met 28 september doen.

Ken jij de verhalen achter Catharijne? Gerard Aaftink brengt een boek uit over het onderbelichte stadsdeel en is – in samenwerking met DUIC – een crowdfunding gestart om de productie van het boek te realiseren. Ben je nieuwsgierig naar de rijke geschiedenis van Catharijne en wil je een nieuw beeld van Utrecht? Steun dan de crowdfunding en reserveer ‘Catharijne op een kantelpunt’.