Zorgen over vaccinatiegraad in Utrecht, kans op uitbraak van verschillende ziektes

Het aantal gevaccineerden ligt zelfs zo laag, dat alle vaccinatiegraden onder de WHO-normen zitten. Reden voor actie, zegt het college. Als er meerdere jaren op rij niet aan een bepaald percentage wordt voldaan, is er risico op een uitbraak van tal van ziekten. “Wij kunnen niet accepteren dat de bescherming tegen infectieziekten, zoals we die decennia hebben gekend in Nederland, niet meer op orde is.”

Uitbraak van ziekten

Het aantal mensen dat is gevaccineerd daalt al jaren, schrijft het college in een raadsbrief. Dat gebeurt landelijk, maar in onze gemeente ligt de vaccinatiegraad nog lager dan landelijk. Zo is in Utrecht de vaccinatiegraad voor 2-jarigen die alle vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) hebben gekregen, gedaald tot 85 procent. Dat percentage ligt idealiter op 90 procent of hoger. Ook de BMR-vaccinatiegraad (tegen bof, mazelen, rodehond) op 2-jarige leeftijd is gedaald. Dat percentage ligt nu op 87 procent, in plaats van de beoogde 95 procent.

Wanneer de vaccinatiegraad daalt, groeit de kans op de uitbraak van ziekten. Dat is dan ook de reden dat het college actie gaat ondernemen. “Wij kunnen niet accepteren dat een deel van de baby’s in onze stad wordt geboren met een groter risico op het oplopen van kinkhoest, met kans op ziekenhuisopname of in uitzonderlijke gevallen de dood tot gevolg”, schrijft het college. “Wij kunnen niet accepteren dat een deel van de jongeren in onze stad een grotere kans heeft op het oplopen van het HPV-virus, en daarmee verschillende vormen van kanker op latere leeftijd.”

Angst en onjuiste informatie  

Om de vaccinatiegraad omhoog te krijgen, wordt gefocust op drie punten: het laagdrempelig maken van vaccinaties, een betere communicatie over vaccineren en de samenwerking tussen verschillende partijen. De oorzaak van een dalende vaccinatiegraad komt namelijk door een lager vertrouwen in de overheid, schrijft het college. “Zo is een deel van de ouders bang dat de vaccins niet veilig zijn. Deze angst is versterkt sinds de coronaperiode. En een deel van de ouders heeft onvoldoende beeld bij de ernst van de ziekte waartegen de vaccinatie beschermt.” Ook sociale media speelt een rol volgens het college. Zo is er volgens hen allerlei onjuiste en misleidende informatie die rondgaat over gezondheid, waaronder vaccinaties.

De mate van vaccinatie verschilt per wijk. Zo ligt de vaccinatiegraad in Kanaleneiland en Overvecht relatief laag. Dat soort wijken moeten nu juist de focus krijgen, vindt het college. “Er zijn vrije inloop middagen georganiseerd om de BMR-vaccinatie te halen.” Ook de communicatie over vaccinaties moet beter, schrijft het college. Zo komt er een communicatiecampagne en stuurt de gemeente in de toekomst zelf een uitnodiging voor de DKT-vaccinatie (difterie, kinkhoest en tetanus). Zo kan er na de uitnodiging nog een sms worden gestuurd ter herinnering.

Een derde punt waar het college op wil focussen, is de samenwerking met andere partijen. Zo wordt er gekeken of een samenwerking mogelijk is met scholen, artsen en jeugdverpleegkundigen. Mogelijk zouden die mensen met ouders en kinderen in gesprek kunnen gaan over ziektes en vaccinaties.

Probleem van de G4

De nood om te vaccineren is hoog, schrijft het college verder in een brief aan de raad. Met een eenmalig geldbedrag vanuit het Rijk is alvast actie ondernomen om de vaccinatiegraad te verbeteren. “We kunnen de start van een Utrechts actieplan financieren tot en met augustus 2026”, schrijft het college. “Hierin staan snel uitvoerbare en bewezen effectieve maatregelen.” Inmiddels is de gemeente al begonnen met extra inzet op het aanbieden van de BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rodehond), en de communicatie daarover. Aanvullende stappen volgen dus nog.

Intussen wordt gelobbyd bij het Rijk voor structurele financiële steun voor het verhogen van de vaccinatiegraad. Dat doet Utrecht samen met Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. In die steden ligt de vaccinatiegraad ook erg laag, zelfs nog lager dan in Utrecht.