De stad Utrecht is de snelst groeiende stad van Nederland en blijft dat voorlopig ook nog wel. Het aantal vierkante meters in en aan de randen van Utrecht is echter beperkt. Daarom heeft de gemeente Utrecht een plan bedacht: de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU). Dit plan voor de hele stad is het eerste in zijn soort, zegt wethouder Ruimtelijke Ordening Klaas Verschuure.
De ‘Utrechtse barcode’: een formule die de stad leefbaar moet houden
De groei van de stad betekent dat er meer inwoners komen. Maar daarbij hoort ook de onvermijdelijke groei in het aantal huizen, banen, parken, culturele instellingen en de energievoorziening. Verschuure presenteert op vrijdag het RSU, ‘met enige trots’ want deze strategie is een ‘unicum’. Een voorbeeld voor andere steden.
De RSU betekent volgens Verschuure niet alleen een mooie toekomst voor de stad Utrecht, maar zou ook als een nieuwe standaard voor de stedelijke ontwikkeling in de rest van Nederland kunnen gelden. Utrecht wil dus eigenlijk het goede voorbeeld geven voor andere groeiende steden als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.
Het is in ieder geval zeker dat de groei van Utrecht blijft doorzetten. Over twintig jaar is Utrecht naar verwachting ongeveer 100.000 mensen rijker. Die groei is al langer een punt van discussie, want waar moeten al die mensen blijven? Het begint met het bijbouwen van nieuwe woningen. Dat gebeurt in de gemeente Utrecht met zo’n 3000 woningen per jaar. Dat betekent dat, als alles gaat zoals gepland, er in het jaar 2040 er zo’n 60.000 woningen meer in Utrecht zijn dan nu.
Meerdere stadscentra
Die woningen komen in eerste instantie met name rond de grote knooppunten in Utrecht, die uiteindelijk de nieuwe stadscentra moeten vormen. Zo verandert Utrecht van een ‘concentrische stad’, met één centrum, in een zogeheten ‘polycentrische stad’, met meerdere centra. Dit moet onder andere de druk op het bestaande stadscentrum verlichten.
Tekst loopt door onder afbeelding
[caption id=”attachment_359177” align=”aligncenter” width=”817”]
Alleen nieuwe woningen bouwen is echter niet genoeg. Want behalve krapte op de woningmarkt, is er ook op andere gebieden gebrek aan voorzieningen: het gaat dan om de eerdergenoemde banen, parken, culturele instellingen en de voorziening van energie. Al die verschillende vragen heeft de gemeente meegenomen in het RSU, alle kaarten hebben ze op elkaar gelegd. Uiteindelijk moeten alle inwoners profiteren van de plannen voor de stad. Nu, maar ook later.
Utrechtse barcode
Om de stedelijke omgeving ook leefbaar te houden, is een Utrechtse ‘barcode’ bedacht. Die laat zien op welke manier de gemeente de ruimte van de stad wil inrichten. “In tegenstelling tot veel andere barcodes, is in deze barcode alles meegenomen”, zegt Verschuure. “Dus niet alleen wonen, werken en infrastructuur, zoals vroeger gebruikelijk was.”
Per 10.000 woningen laat de Utrechtse barcode zien wat er verder allemaal in het gebied moet komen en hoeveel ruimte die ongeveer nodig hebben binnen de stad. “Voor een hoeveelheid van 10.000 woningen is er verder een oppervlakte van ongeveer 540 voetbalvelden extra ruimte nodig in de stad”, zegt Verschuure. Het gaat dan om ruimte voor alle voorzieningen, dus niet alleen huizen, maar ook groen, werkplekken, infrastructuur en energie.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
[caption id=”attachment_359175” align=”aligncenter” width=”1024”]
Het ‘groene rondje’
Het is nodig om per 10.000 woningen te kijken naar de voorzieningen, zodat alles voor iedereen ook in de buurt blijft. Een voorbeeld is het groen in de omgeving, zoals een park of bos. “We hebben nu tijdens de coronacrisis allemaal gemerkt hoe belangrijk dat ‘groene rondje’ in je buurt is”, zegt Verschuure. “Daarvoor wil je niet al te ver hoeven lopen.”
Op diezelfde manier wordt gekeken naar de dichtheid van scholen, supermarkten en bedrijven. Verschuure: “Het enige waar nog niet genoeg ruimte voor is, zijn de sportvelden en bedrijventerreinen, omdat die ruimte-intensiever zijn.” Maar, zegt de wethouder, daarvoor zijn al zoekgebieden aangewezen.
Tussendoor worden de ontwikkelplannen van de stad steeds aan deze barcode getoetst. Daaraan kan de gemeente dan opmaken of de verhoudingen tussen het aantal huizen en de ruimte voor verschillende voorzieningen nog gelijk opgaan.
