Door een ‘samenloop van omstandigheden die desastreus was’ gingen duizenden vissen dood in Utrecht en De Bilt

Foto: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
Foto: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

Door ‘een samenloop van omstandigheden die desastreus was’ zijn duizenden vissen in Utrecht en De Bilt doodgegaan, aldus Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. De waterbeheerder heeft tekst en uitleg gegeven over hoe de storing, waardoor dat vorige week gebeurde, kon ontstaan.

Door een storing in het besturingssysteem bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie in De Bilt kwam 23.000 liter ongezuiverd rioolwater in de sloten terecht. Dit vieze water onttrekt zuurstof uit het water, waardoor vissen dood kunnen gaan.

Die uitval van het besturingssysteem is waarschijnlijk veroorzaakt door een spanningsdip in het elektriciteitsnet. Dit soort storingen kunnen voorkomen, en daarom is er ook een meldingssysteem dat moet waarschuwen bij zo’n storing. Alleen, ook dat meldingssysteem werkte niet. Daarbij gebeurde dit ook nog eens in het weekend, waardoor medewerkers pas op maandagochtend zagen dat er iets mis was.

Nanda van Zoelen, de hoogheemraad die verantwoordelijk is voor rioolwaterzuiveringen, vertelt: “We hebben kortgeleden nieuwe systemen op de zuivering geïnstalleerd. De waakhond moet elke tien minuten een melding geven wanneer de besturing niet goed functioneert. De waakhond is natuurlijk uitvoerig getest. Toch heeft hij niet goed gewerkt en geen enkele melding gegeven, terwijl de installatie toch twee etmalen stil heeft gestaan. Alles bij elkaar een samenloop van omstandigheden die desastreus was, in de eerste plaats voor de vissen, maar ook voor alle mensen die al jaren werken aan verbetering van de waterkwaliteit.”

Duizend kilo

Er zijn maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Van Zoelen vertelt daarover: “Totdat de precieze oorzaak van het falen van de waakhond is achterhaald en hersteld, controleren onze medewerkers elke dag de vijf zuiveringen die met het nieuwe besturingssysteem zijn uitgerust. Dus ook in het weekend. En om het risico te verkleinen dat een spanningsdip het besturingssysteem platlegt, onderzoeken we of het systeem uitgerust kan worden met een noodstroombatterij.”

In totaal is er ongeveer duizend kilo aan dode vissen uit het water gehaald, wat neerkomt op duizenden vissen. Van Zoelen zegt daarover: “We zijn enorm geschrokken van de gevolgen van de storing, en zijn geraakt door de dood van alle vissen.” De afgelopen dagen zijn er geen dode vissen meer gevonden, en het zuurstofgehalte in het water is weer even hoog als voor het incident. Er wordt in de gaten gehouden of de vispopulatie via de natuurlijke weg weer hersteld, anders worden er mogelijk maatregelen genomen.