Op de Neude in Utrecht heerst een ‘fietsparkeerprobleem’ en het is niet zo simpel dat op korte termijn aan te pakken

Met name op drukke momenten, zoals in de weekenden en tijdens evenementen, kan het zijn dat de Neude helemaal vol staat met fietsen. “Dit ziet er rommelig uit, beperkt de toegankelijkheid en ze staan soms gevaarlijk gestald”, schrijft het college van burgemeester en wethouders. Omdat er rondom het plein ‘slechts’ zo’n 2.000 officiële parkeerplekken zijn, zoals bijvoorbeeld in de stallingen onder het voormalige postkantoor en in House Modernes, maar ook de rekken op straat, kan er geen fietsparkeerverbod worden ingevoerd voor de Neude omdat op piekmomenten meer mensen hun fiets kwijt willen dan het gebied aankan. Rijwielen die echter gevaarlijk gestald zijn worden wel weggehaald.

Ondanks de hoge druk op de piekmomenten zijn de stallingen nooit helemaal vol. Er staan dus meer fietsen buiten de rekken dan eigenlijk nodig is. Een belangrijke verklaring hiervoor is volgens de gemeente dat de Neude, buiten de evenementen en terrassen om, zogenoemde ‘verblijfswaarde’ mist. Zo staan er bijvoorbeeld geen bankjes en tijdens warme zomerdagen is er nagenoeg geen schaduw te vinden. “Dit draagt eraan bij dat het plein een plek is die wordt gebruikt als ‘overstapplek’ in plaats van als bestemming”, aldus het college.

Een andere belangrijke reden waarom fietsers de Neude als parkeerplek gebruiken, dat voor de duidelijkheid dus niet verboden is, is dat de fietsenstalling onder Post Utrecht niet makkelijk te vinden is vanaf het druk bereden fietspad dat langs de Potterstraat loopt. Tot slot is er volgens de gemeente ook ‘in sterke mate’ sprake van kuddegedrag. “Geparkeerde fietsen trekken meer geparkeerde fietsen aan. Onderweg naar de inpandige fietsenstalling is de verleiding groot om je fiets op het plein te parkeren bij de andere fietsen die er al staan.”

Tekst loopt door onder de foto

Campagne

Er is in de tussentijd wel enige winst geboekt. Zo is in december 2022 een campagne van start gegaan waarmee met name jongeren worden aangespoord hun fiets in een stalling te zetten. Ook is met onder meer verlichte borden en een rode loper geprobeerd de ingangen van de fietsenstallingen nog beter in de schijnwerpers te zetten. Zoals hierboven ook al even is genoemd, is de gemeente ook harder op gaan treden tegen fietsen die gevaarlijk gestald zijn in de openbare ruimte.

Dit kunnen bijvoorbeeld rijwielen zijn die op een blindengeleidestrook of voor een nooduitgang staan, maar ook alle fietsen die langs de bibliotheek zijn neergezet worden weggehaald. “Omdat gestalde fietsen voor de bibliotheek de doorgaande route voor voetgangers en tevens de vluchtroute van de bibliotheek blokkeren, wordt daar sinds begin dit jaar strikter gehandhaafd.” Er zijn geen harde cijfers maar volgens de gemeente is de bezettingsgraad van de stallingen bij de Neude en in House Modernes de afgelopen tijd gestegen. Dit is volgens het college weliswaar een positieve ontwikkeling, maar nog geen definitieve oplossing voor het ‘fietsparkeerprobleem’ op de Neude.

Fietscoaches

Zo’n definitieve oplossing voor het probleem is op papier simpel; er moeten meer plekken rond de Neude komen waar mensen hun fiets kunnen stallen. In de praktijk blijkt dit toch lastiger. Rondom het plein komen weliswaar binnenkort vijftig extra plekken, de vindbaarheid van de fietsenstalling wordt nog groter gemaakt met markeringen op de grond, vanaf deze maand worden zogenoemde fietscoaches ingezet die verwijzen naar de stalling en door het jaar heen wordt op verschillende momenten, zoals bijvoorbeeld tijdens de UITweek voor studenten, gecommuniceerd over de ondergrondse stallingen.

Ook komen er op de Neude bankjes, meer groen waaronder een aantal bomen en wordt onderzocht of er kleinschalige evenementen kunnen worden georganiseerd door bijvoorbeeld de bibliotheek met als doel dat Utrechters elkaar kunnen ontmoeten. Dit alles zal er wel weer aan bijdragen dat nog meer mensen de stallingen gaan gebruiken, maar zolang het aantal gebruikers hoger blijft dan het aantal parkeerplekken kan er geen fietsparkeerverbod worden ingevoerd op de Neude.

Uitbreiden capaciteit

Daarom werkt de gemeente naar eigen zeggen stap voor stap aan uitbreiding van de parkeercapaciteit in de hele binnenstad. Dit wordt onder meer gedaan door het opheffen van parkeerplekken voor auto’s, zodat deze omgetoverd kunnen worden naar parkeerplekken voor fietsen. Ook worden op locaties waar voetgangers er geen last van hebben extra parkeerplekken gerealiseerd. Tot slot is de gemeente ook alert op ruimtes die vrijkomen en waar mogelijk weer een inpandige stalling gemaakt kan worden. “We vertrouwen erop dat we op deze manier het probleem in de binnenstad – en rond de Neude in het bijzonder - snel kunnen verminderen.”

Zodra het capaciteitsprobleem is opgelost kan er een parkeerverbod worden ingevoerd, waarmee het de bedoeling is dat alle fietsen van de Neude verdwijnen. Hierdoor, en door de bovengenoemde maatregelen, wordt het voor mensen ook weer aantrekkelijker om bijvoorbeeld op het plein op een bankje te zitten. Het wordt, om in de woorden van de gemeente te spreken, ‘een stadsplein waar je graag bent en dat recht doet aan de status van de Neude als bekendste plein van Utrecht’. Wanneer het echter zover is, is nu nog niet te zeggen.