De invoering van de ja-ja-sticker op brievenbussen in Utrecht lijkt zijn vruchten af te werpen. Sinds de invoering op 1 januari 2020 gooien inwoners van de stad per jaar gemiddeld 4,2 kilo minder ongeadresseerd reclamedrukwerk weg. De gemeente wil er nog voor zorgen dat naast reclamedrukwerk ook huis-aan-huisbladen onder de regeling gaan vallen.
Utrechters gooien per jaar gemiddeld 4,2 kilo minder papier weg vanwege ja-ja-sticker
Sinds de invoering van de ja-ja-sticker moeten bewoners actief aangeven dat ze ongeadresseerd drukwerk willen ontvangen. De gemeente wilde met deze maatregel onnodig afval verminderen en dat lijkt gelukt.
In 2018 is er een telling gedaan van stickers op Utrechtse brievenbussen en in december 2020 is dit herhaald. Uit een steekproef van 3.000 adressen is gebleken dat het percentage huizen waar ongeadresseerd reclamedrukwerk bezorgd mag worden is gedaald van 48 procent naar 11 procent.
1.500 ton
Voor de invoering was de verwachting dat er 1.200 ton papier bespaard zou worden. Dat is ongeveer 3,4 kilo per inwoner. Uit sorteeranalyses van het huishoudelijke restafval én papier en karton is gebleken dat op dit moment 1.500 ton papier wordt bespaard, ongeveer 4,2 kilo per inwoner.
“Met de invoering van de ja-ja-sticker in Utrecht wilden we voorkomen dat er onnodig papierafval ontstaat”, zegt wethouder Klaas Verschuure. “Ruim een jaar na invoering blijkt dit ook het geval te zijn. Zo hebben we weer een mooie stap gezet naar een duurzamere stad. Uiteraard blijven we inzetten op het tegengaan van papierverspilling.”
Kranten
In eerste instantie wilde de gemeente dat ook huis-aan-huiskranten onder de regeling vielen, maar daar stak de rechter in februari 2020 een stokje voor. Het systeem zou in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens waarin de vrijheid van meningsuiting, waaronder de persvrijheid, wordt beschermd.
Op dit moment moet een huis-aan-huisblad minimaal 10 procent redactionele verhalen bevatten. “Door huis-aan-huisbladen uit te geven die voor maximaal 90 procent uit reclame bestaan, kan reclame dus alsnog worden bezorgd in het jasje van een huis-aan-huisblad”, schrijft de gemeente in een brief aan de raad.
Definitie
De gemeente laat het er dan ook niet bij zitten. De gemeente is al in cassatie gegaan tegen de uitspraak van de rechter. Daarnaast wordt samen met Amsterdam, Den Haag en Rotterdam gewerkt aan een aanpassing van de definitie van een huis-aan-huiskrant.
Rond de zomer wordt de uitspraak in het cassatieberoep verwacht. Indien dat tegenvalt voor de gemeente wordt de nieuwe definitie geformuleerd. “Hierbij is een substantieel hoger percentage lokaal nieuws het uitgangspunt.”
