Er zijn 5 kunstenaars gekozen die met de nieuwe centrale Bibliotheek Neude een permanent podium krijgen voor hun kunstwerken. De keuze voor 5 witte mannen heeft echter tot kritiek geleid van de Utrechtse fracties van GroenLinks, Partij voor de Dieren en DENK.
Vijf witte mannelijke kunstenaars met een podium in bibliotheek zorgt voor vragen
DUIC schreef op 8 januari over de kunstenaars en ontwerpers die waren geselecteerd om nieuwe werken te maken voor de bibliotheek. De commissie koos uiteindelijk 5 mannelijke kunstenaars uit. De keuze voor 5 witte mannelijke kunstenaars roept echter vragen op bij de partijen.
De fracties wijzen op een nieuwe Cultuurnota ‘Kunst kleurt de stad’, waarin Utrecht ervoor kiest om een inclusieve en toegankelijke stad te zijn met een culturele sector die recht doet aan de diversiteit die onze stad kenmerkt.
“Zodat kinderen van nu in de kunstgeschiedenisboeken van de toekomst kunnen lezen dat de boegbeelden anno 2020 niet alleen mannen maar ook vrouwen waren”, is te lezen in schriftelijke vragen. “De gemeente heeft hierin een voorbeeldfunctie. Net zoals de grote spelers in de stad, zoals de Bibliotheek Utrecht.”
Proces
De Bibliotheek reageerde na vragen al op de eigen site. “De kritiek dat er met de vijf witte mannen die geselecteerd zijn, niet voldaan wordt aan het streven naar ‘diversiteit en pluriformiteit van cultuuruitingen’ kan de bibliotheek zich voorstellen”, aldus de organisatie. “Diversiteit en pluriformiteit heeft echter wel een belangrijk uitgangspunt gevormd.”
De kunstcommissie is begonnen met een longlist van ongeveer 100 Utrechtse kunstenaars, mannen en vrouwen met verschillende culturele achtergronden. Daarna volgde een shortlist van ongeveer 10 kunstenaars, waarbij een evenredige verhouding van mannen en vrouwen, culturele achtergrond, kunstdiscipline en gevestigde en beginnende kunstenaars nog steeds leidraad vormde. Vervolgens zijn de beste ontwerpen uitgekozen.
“Ondanks dat deze selectie van 5 witte mannen die diversiteit niet lijkt te onderschrijven, staan wij volledig achter deze keuze, en hopen wij dat met deze zorgvuldig gemaakte en afgewogen selectie een waardevolle toevoeging te bieden aan het Utrechtse kunstaanbod”, aldus de bibliotheek.
Subsidie
De afdeling Culturele Zaken van de gemeente Utrecht heeft een rol in het proces gespeeld van projectsubsidiegever. Om het kunstproject mede mogelijk te maken is namelijk subsidie aangevraagd bij de gemeente Utrecht.
Een adviescommissie heeft de aanvraag beoordeeld en een kritische opmerking gemaakt over het gebrek aan diversiteit in de keuze van de kunstenaars. “Omdat de commissie wel positief oordeelde over het initiatief van de bibliotheek, het feit dat er allemaal Utrechtse kunstenaars waren gekozen en de kwaliteit van de kunstwerken, is zij toch tot een positief oordeel gekomen.”
Er werd wel een kanttekening geplaatst dat er verder aandacht voor diversiteit en inclusiviteit moet zijn, zowel in de programmering als publieksbenadering. De subsidie is vervolgens verleend.
Vragen
Fard zegt als gemeenteraad niet te gaan over de afweging van de bibliotheek en ook niet over de afweging van de adviescommissie, maar wel over de beoordelingscriteria en naleving daarvan. De politieke partijen willen weten of ook het college vindt dat Centrale Bibliotheek een maatschappelijke voorbeeldfunctie heeft en zich bewust zou moeten zijn van het maatschappelijke debat.
Ook is er de vraag of er al iets is gebeurd met het advies van de commissie om in de toekomst meer aandacht voor diversiteit en inclusiviteit op te nemen in het kunstprogramma van de bibliotheek.
