Nieuwe plannen voor omgeving Weerdsluis in Utrecht: Grote ambities, maar budget knaagt aan visie

Er wordt door de gemeente al jaren over gepraat, maar nu lijkt de herinrichting van de omgeving bij de Weerdsluis toch echt op stoom te komen. De plannen voor een nieuw omgevingsplan zijn ontworpen, voorgelegd aan belanghebbenden en worden op dit moment geperfectioneerd. De missie? Een plezierige, recreatieve plek maken van een gebied dat op dit moment maar weinig allure heeft, meent de gemeente. “Kortom: een prettige ruimte om te zitten, bootjes te kijken, een ijsje te eten en vrienden te ontmoeten.”

Beperkt budget

Een herinrichting van de omgeving rondom de Weerdsluis staat al langer op het wensenlijstje van de gemeente. Het gebied wordt volgens het stadsbestuur op dit moment te veel over het hoofd gezien - deels omdat er de nodige kwaaltjes zijn in het straatbeeld. Er wordt wel door het gebied heen gereden, gefietst en gelopen, maar in het gebied vertoeven zit er niet in. In 2021 wordt er daarom al gesproken over een herinrichting rondom de monumentale sluis, maar dat loopt uiteindelijk uit op niks. In 2023 wordt die ambitie nogmaals uitgesproken, en ditmaal lijkt er wind in de zeilen te komen. Er borrelen ideeën op, meningen worden gevraagd en plannen komen deze keer wél uit de koker.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Die plannen gaan volgens de gemeente grotendeels om de monumentale waarde van het gebied ‘beter zichtbaar en beleefbaar willen maken’. Ook moet de spreiding van het aantal bezoekers van de binnenstad verbeteren. Uiteindelijk moet de Weerdsluis moet een ‘levendige poort naar de binnenstad’ worden. Wel waarschuwde de gemeente op voorhand al dat het budget beperkt is. Er wordt daarom in twee fases gewerkt. Pas als de eerste fase is uitgewerkt, wordt er gekeken naar een vervolg.

Parkeerproblemen

Concreet gaan de plannen van de gemeente om een drietal dingen. Zo moet er meer groen komen, meer ruimte voor recreatie en leefbaarheid. Daarvoor moeten vooral auto’s inleveren. Er verdwijnt volgens de gemeente een ‘groot aantal’ parkeerplekken. Er moet namelijk meer ruimte komen voor zitplekken, en de leefbaarheid voor voetgangers en recreanten in het gebied. “De voetganger komt op één”, schrijft de gemeente daarover. “Fietsers en auto’s zijn te gast. We willen een openbare ruimte die voelt als verblijfsgebied.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De parkeerplaatsen moeten niet alleen verdwijnen om meer ruimte te maken voor groen, fietsers en voetgangers, maar ook om het zicht op het water te verbeteren. Dat is dan ook één van de doelen die de gemeente voor het gebied bij de Weerdsluis heeft. Een mogelijk probleem is ligt bij de parkeerplekken die worden opgeheven. In de buurt rondom de Weerdsluis zijn de parkeergelegenheden namelijk al schaars. De gemeente wil het daarom mogelijk over een andere boeg gooien, en zegt te investeren in deelvervoer. “Deelmobiliteit kan voor sommige bewoners een alternatief zijn”. Hoeveel parkeerplekken er precies verdwijnen, moet later bekend worden.

Groen

Vanwege financiële knel wordt het nieuwe ontwerp van de Weerdsluis in twee fases uitgevoerd. In de toekomst wil de gemeente als eerst beginnen met de aanpak van de Bemuurde Weerd Oostzijde en de Nieuwekade. Inspiratie daarvoor wordt geput uit de binnenstad: “We stellen een inrichting voor zoals langs de grachten; alles op één niveau met een verschil in bestrating voor rijbaan en loopstroken. We willen groenvakken toevoegen op de Bemuurde Weerd Oostzijde ten zuiden van de sluis, als onderdeel van het Singelpark.” Ook voor de Nieuwekade heeft de gemeente een ‘forse groenstrook’ voor ogen.

Autoverkeer moet juist inleveren. “We willen tegelijkertijd de rijbaan versmallen. Samen met de Bemuurde Weerd Oostzijde ten zuiden van de sluis betekent deze vergroening een verbeterde schakel in het rondje singel.” In totaal komt er ruim 1000 m2 groen in het gebied bij, samen met ‘een handvol bomen’, en een wandelpad door het groen heen. In een tweede fase wil de gemeente een vergelijkbare inrichting voor de Weerdsingel Westzijde en de Bemuurde Weerd Westzijde. “Deze delen pakken we op als er voor de tweede fase budget wordt vrijgemaakt”, zegt de gemeente daarover. Waar dat geld vandaan gaat komen, is nog niet bekend.

Recreatieve vermogen

De grote veranderingen rondom de Weerdsluis gebeuren met het idee om het recreatieve vermogen van het gebied flink opkrikken. Dat gaat niet alleen om groen, maar ook andere faciliteiten. Daar blijft het enigszins knellen. Zo geven belanghebbenden bij de gemeente aan dat er al langere tijd behoefte is aan een schone toiletvoorziening, in plaats van de dixi die vaak de enige optie binnen loopafstand is. Die hoop moet voorlopig worden opgegeven, geeft de gemeente aan: “Het ontbreekt ons aan de financiële middelen”. Wat wel op de planning staat, is een nieuwe zithoek maken voor recreanten. Dat moet gebeuren in de hoek van de Nieuwekade. Een smalle trap moet breder worden, waardoor recreanten plaats kunnen nemen. Zo moet er een ‘mooi breed uitzicht over de sluis, de bootjes en de singel’ ontstaan.

Zo ver is het allemaal nog niet. Tot en met het einde van het jaar wordt het schetsvoorstel van het nieuwe ontwerp van de Weerdsluis opgemaakt. Mogelijk worden er in deze periode nog het een en ander aangepast. De mogelijkheid dat er nog grote aanpassingen zullen zijn in dat plan, is onwaarschijnlijk. Als alles groen licht heeft gekregen, kan een aannemer in 2025 aan de slag. Wanneer de eerste resultaten van een nieuwe, verbeterde omgeving Weerdsluis te bewonderen zijn, moet nog bekend worden.