Gemeente Utrecht scherpt werkwijze demonstraties aan; maximumaantal mensen na advies GGD

Archieffoto demonstratie Jaarbeursplein Black Lives Matter
Archieffoto demonstratie Jaarbeursplein Black Lives Matter

De gemeente Utrecht voelt zich door de lockdown genoodzaakt demonstraties - op basis van advies van de GGD - een maximumaantal deelnemers op te leggen. Terwijl vorig jaar juni (3.500 deelnemers), oktober (paar honderd deelnemers) en december (2.000 deelnemers) het Jaarbeursplein nog vol stond tijdens demonstraties, worden er nu andere afwegingen gemaakt. Om de volksgezondheid beter te waarborgen wordt nu elke keer advies ingewonnen bij de GGD. Dat heeft ervoor gezorgd dat de gemeente meerdere keren heeft besloten dat een maximumaantal van 200 mensen aanwezig mag zijn bij demonstraties. 

Wat is er aan de hand? Het afgelopen jaar zijn er grote demonstraties in Utrecht geweest. In december stonden er 2.000 deelnemers op het Jaarbeursplein tijdens een protest tegen de verbreding van de A27, eind oktober waren er een paar honderd mensen voor een protest tegen pedofilie en in juni waren er zeker 3.500 aanwezigen bij de Black Lives Matter-demonstratie.

GGD-advies

Maar sinds halverwege december is er een nieuwe werkwijze; de gemeente vraagt nu aan de GGD wat een verantwoord aantal deelnemers is bij demonstraties. Sindsdien hebben meerdere organisaties te horen gekregen dat er maximaal 200 demonstranten toegestaan worden. Een van de organisatoren trekt nu aan de bel.

Vorige week kreeg het FNV al te maken met dit maximumaantal en ook de Utrechtse Klimaat Coalitie heeft ermee te maken op 14 maart. De gemeente laat weten dat de volksgezondheid in het geding is als er meer mensen komen. De Utrechtse Klimaat Coalitie noemt het besluit van de gemeente teleurstellend en verwijst naar de eerdere grotere demonstraties op het Jaarbeursplein.

De gemeente Utrecht benadrukt dat ze elke demonstratie zoveel mogelijk ruimte wil geven. Er zijn ook steeds meer protesten in Utrecht. “Het is een grondrecht en daar willen we zo goed mogelijk aan meewerken”, aldus de gemeente.

De nieuwe regel waarmee - na advies van de GGD - een maximumaantal mensen kan worden opgelegd, is bedacht toen Nederland in december te maken kreeg met nieuwe lockdown-maatregelen. In het Veiligheidsberaad, waarin alle gemeentes via veiligheidsregio’s vertegenwoordigd zijn, is toen ook besproken dat het aantal personen bij protesten gemaximaliseerd kan worden.

Teleurgesteld

De Utrechtse Klimaat Coalitie gaat op 14 maart op het Jaarbeursplein demonstreren. Die dag wordt er in meer dan veertig steden ‘alarm geslagen voor het klimaat’. In Utrecht mogen er maximaal 200 mensen komen.

De organisatie laat weten teleurgesteld te zijn over dit aantal. “Deze beperking laat zien dat de gemeente onze coronamaatregelen en ons demonstratierecht niet serieus neemt. Op deze manier wordt ons de mond gesnoerd over een crisis die nog vele malen ernstiger zal zijn dan de coronacrisis. De klimaatcrisis wacht niet tot corona voorbij is”, zegt Lola Fioole, 17 jaar, van de Utrechtse Klimaat Coalitie.

Eerdere demonstraties

De organisatie verwijst ook naar de eerdere demonstraties op het plein en vraagt zich af of de volksgezondheid dan toen in gevaar is geweest. Toen er in oktober en december gedemonstreerd werd op het Jaarbeursplein waren de coronacijfers namelijk een stuk slechter.

In het besluit om maar 200 mensen toe te staan wordt overigens ook vermeld dat een deel van de ‘achterban’ van de Utrechtse Klimaat Coalitie eerder betrokken is geweest bij protesten die wettelijk niet toegestaan waren. Daarmee wordt onder meer gewezen op de acties van Extinction Rebellion van 26 februari in Utrecht. Daar werden 108 mensen gearresteerd.

Een woordvoerder van de gemeente vertelt: “Het zit in de haarvaten van ons gemeentebestuur om demonstraties te faciliteren. Het is natuurlijk ook een grondrecht. Maar we moeten niet vergeten dat we in een lockdown zitten. Het is voor ons ook elke keer zoeken naar de juiste balans.”