Gefaald project de Machinerie kost gemeente Utrecht zeker 825.000 euro

In het pand dat we kennen als Central Studios aan de Gietijzerstraat zou in 2023 de Machinerie openen, met filmzalen, werkplekken, studio’s, evenement- en expositieruimtes en horeca. De nieuwe hotspot moest een levendige uitgaansplek voor omwonenden, de stad en de regio worden, met ‘nationale aantrekkingskracht’. Partijen als ’t Hoogt, Nederlands Film Festival en Fotodok wilden zich er huisvesten.

Maar het ging mis. In oktober liet de gemeente – nadat DUIC meerdere malen om opheldering bij de Machinerie en bij gemeente had gevraagd – weten dat het project niet meer doorging. De economische ontwikkelingen en forse prijsstijgingen zouden zorgen voor een extra tekort op het bouwbudget, ook zouden de inkomsten uit horeca en verhuur waarschijnlijk achterblijven. De toekomst was volgens de deelnemende partijen te onzeker. Al eerder werd de aanbesteding stilgezet.

Debat

Afgelopen week werd het mislukken van het project besproken in de gemeenteraad. Verschillende partijen waren zeer kritisch over het verloop en wilden weten hoe het zover heeft kunnen komen en welke kosten de gemeente tot nu toe had gemaakt. De gemeenteraad had namelijk eerder ingestemd met een bijdrage van zo’n 3,8 miljoen euro.

Naar nu blijkt is er dus al 825.000 euro uitgegeven, waarvan 525.000 euro aan directiekosten, organisatorisch advies en juridische kosten. Wat er met het rest van het gereserveerde bedrag van meer dan 3 miljoen euro gaat gebeuren is nog niet duidelijk, daar mag de raad later ook nog zijn zegje over doen.

Eigenlijk had er ook al een evaluatie moeten liggen, maar die laat langer op zich wachten. Alle cijfers moeten nog eens goed bekeken worden. Later dit jaar moet dus nog meer duidelijk worden. Wat we nu wel weten is dat men door een wisseling van verschillende personeelsleden – waaronder de kwartiermaker van de Machinerie, zakelijk leider NFF en directeur ’t Hoogt – in de loop van vorig jaar nog een keer goed naar het plan keek. In augustus zouden ze toen het vertrouwen in de businesscase hebben opgezegd waarna duidelijk werd dat er geen Machinerie zou komen.

Het debat over het onderwerp werd scherp gevoerd en partijen die al eerder kritisch waren op de plannen, zoals het CDA, VVD en PVV, benadrukten dat ze altijd al tegen de investering van de gemeente in de Machinerie waren. Voorstanders van de Machinerie, waaronder PvdA en GroenLinks, wezen er vooral op dat de plannen een meerwaarde hadden voor de stad en menen dat er geld beschikbaar moet blijven om film- en beeldcultuur te ondersteunen. Vooral bewoners in de wijken van de stad zouden nu nog te weinig bereikt worden.

‘t Hoogt

Ook de rol van ’t Hoogt, dat jaarlijks zo’n 450.000 euro subsidie krijgt maar al jaren geen onderkomen meer heeft, kreeg de nodige kritiek te verduren. De vergelijking met de filmtheaters van Jos Stelling  (het Louis Hartlooper Complex, Slachtstraat Filmtheater en het Springhaver) die geen subsidie krijgen maar goed draaien werd door onder meer de PVV, VVD en Utrecht Solidair veelvuldig gemaakt. Vragen die meerdere keren werden gesteld, waren wat de toegevoegde waarde van ’t Hoogt nog is voor de stad en of 450.000 euro jaarlijkse subsidie verantwoord is. ’t Hoogt krijgt van de gemeente tot april om met een nieuw plan te komen voor de jaren dat het filmtheater nog subsidie van de gemeente krijgt en welk subsidiebedrag daaraan gehangen moet worden.

De evaluatie van de gang van zaken rond de Machinerie moet later dit jaar verschijnen.