De Nieuwe Defensie is Utrechts autoluwe wijk van de toekomst, maar bereikbaar met openbaar vervoer is het niet

In De Nieuwe Defensie komen zo’n 950 woningen. De eerste huizen zijn vorig jaar al opgeleverd en ondertussen wonen er al een hoop mensen. De buurt is onderdeel van de Merwedekanaalzone waar tienduizend woningen komen. Het hart van de zone wordt de autovrije wijk Merwede. De Nieuwe Defensie ligt aan de rand van de Merwedekanaalzone. Dit deel wordt omschreven als autoluw en is dan ook grotendeels autovrij.

Zowel op de website van De Nieuwe Defensie als in het bestemmingsplan van de gemeente Utrecht wordt gesproken over ‘goede ov-verbindingen’. Zo werd er een nieuwe bushalte toegezegd aan de rand van de buurt waar de busbaan nu ook al loopt. In een bijlage van het bestemmingsplan staat daarover: “Bij de weginrichting is hier qua ruimtereservering al rekening mee gehouden. Zodra de woningen zijn opgeleverd, zal ook de halte in gebruik worden genomen.” Ook op de website van het bouwproject staat dat je in vijf minuten met het openbaar vervoer bij station Utrecht Centraal bent.

Alleen dat blijkt voorlopig niet te kloppen. Een van de nieuwe bewoners, Maarten, trok aan de bel en laat aan DUIC weten: “Al enkele maanden worden de appartementen bij het nieuwbouwproject ‘de Nieuwe Defensie’ (Merwede) bewoond en later dit jaar volgen er nog veel meer. Momenteel is er geen bushalte in de omgeving, maar er ligt wel een busbaan recht voor de deur. De haltes zijn echter zo ver weg dat je sneller te voet bij het station bent.”

Bouwput

De tram is meer dan een kilometer lopen en de bushalte om bijvoorbeeld naar station Utrecht Centraal te gaan is op ruim 800 meter afstand. Algemene richtlijnen gaan uit van een maximale afstand van 400 meter tot een halte. Bewoner Maarten schrijft dan ook: “Momenteel zijn de woningen onbereikbaar met het openbaar vervoer, terwijl het parkeerregime gebaseerd is op een combinatie van HOV en op afstand parkeren.”

‘Het is een bouwput rondom deze nieuwe wijk; er zijn geen voorzieningen in de buurt die op loopafstand zijn’ - Maarten, bewoner

Hoewel zo’n afstand lopen voor veel jonge mensen niet meteen een probleem is, is dit voor sommigen wel anders. Zo schrijft Maarten over zijn hoogzwangere vrouw. “Zij is aangewezen op de voorzieningen die de gemeente verschaft en ons ook heeft beloofd toen wij voor dit project hebben gekozen. Aangezien de gemeente niet levert, is zij gebonden aan huis. Het is een bouwput rondom deze nieuwe wijk; er zijn geen voorzieningen in de buurt die op loopafstand zijn. Met de auto ergens heen gaan kan niet aangezien het niet in de visie van deze nieuwe wijk past. Fietsend is zij te kwetsbaar op dit moment. Een mogelijkheid om met het openbaar vervoer te reizen zou de oplossing zijn, maar er is dus geen openbaar vervoer in de buurt. Zij is ergo gekluisterd aan huis in een ‘wereldstad gebouwd voor de toekomst’.”

Tekst loopt door onder de foto

Onderzoek

De gemeente Utrecht laat aan DUIC weten het probleem te erkennen. Naar aanleiding van de hartenkreet van bewoner Maarten is er ook actie ondernomen. “We zijn op de hoogte van de bewonersbrief en zijn inmiddels als gemeente samen met Qbuzz en de provincie ter plaatse gaan kijken of er een mogelijkheid is voor het aanleggen van een halte. Dat onderzoeken we de komende periode en daarin nemen we de wensen van bewoners mee.”

Maar waarom is de beloofde bushalte bij de wijk er dan nooit gekomen? De gemeente schrijft: “Het klopt dat in eerdere plannen voor de busbaan Dichterswijk (o.a. Van Zijstweg/Van Tellegenlaan) een halte in voorbereiding was op de Van Tellegenlaan. Daarbij zou een deel van de bussen op deze ov-route kunnen stoppen bij de halte. Er is destijds uitgegaan van een halteperron direct naast de HOV-baan. Hierbij stopt de bus dus op de HOV-baan. Tijdens de planvorming werd echter duidelijk dat dit te veel doorgaande bussen zou hinderen. Dit is namelijk een van de drukste ov-corridors in de stedelijke regio Utrecht en zou voor vertraging kunnen zorgen voor het regiovervoer. We gaan nu kijken of het mogelijk is om bijvoorbeeld een haltekom – waarbij de bus stopt naast de rijbaan en dus geen andere bussen zou hinderen – op een andere plek in te passen.”

‘De gemeente roept overal dat bij oplevering er goed ov moet zijn, regel het dan gewoon op tijd’ - Gertjan te Hoonte, VVD

Vragen

De gemeenteraad heeft eerder ingestemd met het bestemmingsplan, waarin een nieuwe bushalte als zodanig ook genoemd werd. VVD-raadslid Gertjan te Hoonte is dan ook van mening dat dit snel moet gebeuren: “Dit had al geregeld moeten zijn en moet nu zo snel mogelijk alsnog geregeld worden. De parkeernormen in deze gebieden zijn extreem laag, daar moet dus fatsoenlijk OV voor terugkomen. Juist voor mensen die niet naar CS kunnen lopen of een andere bestemming. De gemeente roept overal dat bij oplevering er goed ov moet zijn, regel het dan gewoon op tijd.”

‘Voor de leefbaarheid van een autoluwe wijk is het essentieel dat er een goede ov-verbinding is, zoals in de plannen is opgenomen’ - Joost Vasters, D66

Gemeenteraadslid voor D66 Joost Vasters laat weten: “Wij zijn kritisch op het handelen van de gemeente hierin. Voor de leefbaarheid van een autoluwe wijk is het essentieel dat er een goede ov-verbinding is, zoals in de plannen is opgenomen. D66 vindt het onbegrijpelijk dat de gemeente nog steeds op zoek is naar een oplossing, terwijl er al lang mensen in de wijk wonen en al eerder duidelijk was dat de genoemde locatie van de bushalte niet haalbaar was. Daarom gaan we samen met de VVD vragen stellen.”