De gemeente Utrecht is goed op weg met de aanpak voor schonere lucht, maar past twee maatregelen aan om het beleid beter uitvoerbaar te maken. Ondanks de verbeterde luchtkwaliteit de afgelopen jaren, verwacht de gemeente dat in 2030 nog niet overal aan de strengere EU-normen voor stikstofdioxide wordt voldaan.
Luchtkwaliteit in stad verbetert, maar Utrecht haalt EU-normen in 2030 waarschijnlijk niet
De gemeente Utrecht wil de luchtkwaliteit, “en daarmee de gezondheid van haar inwoners”, verbeteren. In 2030 moet Utrecht voldoen aan de onlangs aangescherpte EU-grenswaarden en streeft de stad ernaar ook de strengere advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) te halen. “Dat vraagt om stevige maatregelen”, aldus de gemeente.
In januari werden de maatregelen vastgelegd in het programma ‘Gezonde Lucht voor Iedereen 2025-2030’. Daarin staan onder meer uitbreidingen van milieuzones en nul-emissiezones, strengere regels voor houtstook en maatregelen tegen uitstoot op bouwplaatsen.
Aanpassingen in de uitvoering
De gemeente heeft de maatregelen nu verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Daarin staat onder andere dat Utrecht samenwerkt met ondernemers aan de overgang naar emissievrij vervoer en financiële ondersteuning biedt via een sloopregeling.
Tegelijkertijd heeft het college besloten twee maatregelen aan te passen om de haalbaarheid te vergroten. De uitbreiding van de milieuzone in 2027 geldt nu alleen voor dieselpersonenauto’s en autobussen, niet voor bestel- en vrachtauto’s. De oorspronkelijke uitbreiding zou slechts 0,3 miljoen euro opleveren, terwijl de kosten voor eigenaren van bestel- en vrachtauto’s op 8 miljoen euro werden geschat.
Daarnaast krijgen een aantal bedrijventerreinen uitstel tot 2035 om onderdeel te worden van de nul-emissiezone, in plaats van tot 2030. Volgens het college blijft het grootste deel van de luchtkwaliteits- en klimaatdoelen behouden, terwijl ondernemers meer tijd krijgen om zich aan te passen.
Verbeterde luchtkwaliteit, maar doelen nog niet gehaald
Uit metingen blijkt verder dat de luchtkwaliteit in 2023 opnieuw verbeterde ten opzichte van voorgaande jaren, ondanks toegenomen verkeer en economische activiteit. Dat komt volgens de gemeente door gunstige weersomstandigheden, namelijk veel regen en wind, en schonere voertuigen.
Toch lagen in 2021 de concentraties van stikstofdioxide en fijnstof nog boven de WHO-advieswaarden. De verwachting is dat Utrecht in 2030 nog niet overal zal voldoen aan de aangescherpte EU-grenswaarde voor stikstofdioxide, al wordt wel gehoopt aan de normen voor fijnstof te voldoen.
Sinds het begin van de metingen in 2011 zijn de stikstofconcentraties in Utrecht gedaald tot het laagste niveau ooit gemeten. Volgens het college laten de resultaten zien dat de stad op de goede weg is, maar dat blijvende inzet nodig is – van zowel de gemeente als andere partijen – om aan de normen te voldoen.
